Bugun dunyo bo‘yicha tug‘ilayotgan har o‘n chaqaloqdan uch nafari malakali tibbiy xizmatdan chetda qolmoqda. O‘z navbatida, bu muammodan ularning onalari ham jiddiy aziyat chekyapti. Oqibatda, aholining ushbu qatlami orasida o‘lim ko‘rsatkichlari oshib borayotir.
Shu bois Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tug‘ruqdan keyingi dastlabki 6 haftada onalar va bolalar salomatligini taʼminlash bo‘yicha 63 ta tavsiyani eʼlon qildi.
Quyida ulardan eng muhimlarini keltirib o‘tamiz:
— tug‘ruqdan keyingi 24 soat ichida yangi dunyoga kelgan chaqaloqlar va ularning onalariga shifoxonalarda yuqori sifatli tibbiy yordam ko‘rsatilishi shart;
— dastlabki olti hafta davomida qo‘shimcha ravishda kamida uch marta tug‘ruqdan keyingi tekshiruv o‘tkazilishi kerak;
— tug‘ruqdan so‘ng ona-bolada shoshilinch tibbiy yordamni talab qiladigan xavf belgilari aniqlanishi va ularni bartaraf etish choralari ko‘rilishi lozim;
— tug‘ruqdan keyin ayollarda eng ko‘p uchraydigan muammolar, xususan, ko‘krak qafasidagi og‘riqlarni bartaraf etish va davolash bo‘yicha tibbiy yordam ko‘rsatilishi yoki zarur maslahatlar berilishi darkor;
— barcha yangi dunyoga kelgan chaqaloqlar ko‘rish va eshitish nuqsonlari bo‘yicha skriningdan o‘tkazilishi hamda tug‘ilish vaqtida emlanishi shart;
— yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni sog‘lom parvarishlash bo‘yicha oilalarga yaqindan tibbiy-profilaktik yordam ko‘rsatilishi lozim;
— ona suti bilan emizishning ahamiyati, go‘dak salomatligini mustahkamlash hamda jismoniy faollik bo‘yicha onalarga zarur ko‘rsatma va tavsiyalar berilishi kerak;
— tug‘ruqdan so‘ng kechadigan depressiya holatlarini bartaraf etish uchun, ehtiyoj yuzaga kelsa, onalarni ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam va muolaja olishga yo‘naltirish talab etiladi.
Shuningdek, JSSTning ko‘rsatmalarida tug‘ruqdan keyin shifoxonada qolishning minimal davomiyligi batafsil tavsiflangan.
Masalan, tug‘ruqdan keyin sog‘ligidan shikoyati yo‘q chaqaloqlar va ularning onalari odatda 48 dan 72 soatgacha shifoxonada olib qolinadi. Keyingi bosqich salomatlik ko‘rsatkichlariga muvofiq, 7 kundan 14 kungacha va hatto olti haftagacha uzaytirilishi mumkin.
Biroq sog‘ligida jiddiy xavf aniqlansa, ona va bola 6 haftadan so‘ng davolanish uchun yo‘naltirilishi zarur.