O'zbekistondan Qozog‘istonga o‘zbek kartoshkasining yetkazib berish hajmi kamida oxirgi yigirma yil ichida rekord darajaga yetdi, deydi EastFruit tahlilchilari.
O'zbekistonda aprel oyining birinchi o‘n kunligida ulgurji bozorlarida joriy mavsumda yangi kartoshkaning birinchi yirik partiyalari 2022-yilga nisbatan qariyb uch hafta kechroq paydo bo‘ldi. Joriy yilning yanvar oyida O‘zbekistonda kuzatilgan anomal sovuq ob-havo tufayli respublikaning janubiy viloyatlarida kartoshka ekish o‘tgan yilga nisbatan uch hafta kech boshlandi va shunga mos ravishda kartoshka yig‘im-terimi ham kechikdi.
Biroq, shunga qaramay, ushbu mahsulotlarning ulgurji narxlari dinamikasida barqaror pasayish tendensiyasi shakllandi. Agar o'tgan yili yangi hosil bo'lgan kartoshka narxining pasayishi aprel oyining oxirida to'xtagan bo'lsa, joriy yilda ushbu mahsulotlarning ulgurji narxlari iyun oyining oxirigacha pasayishda davom etdi. Natijada narxlarning nisbatan arzonligi ushbu mahsulotlar eksportini rag‘batlantirish omillaridan biriga aylandi.
O‘zbekistonda kartoshka eksporti 2022-yilda may oyining uchinchi o‘n kunligida yakunlangan bo‘lsa, joriy yilda ushbu mahsulotning birinchi partiyalarini tashqi bozorlarga jo‘natish may oyining uchinchi o‘n kunligining o‘rtalaridagina boshlandi. Biroq, kech boshlanganiga qaramay, joriy yilning may-iyul oylarida O‘zbekiston qo‘shni Qozog‘istonga kamida so‘nggi 20 yil ichida rekord miqdorda yangi kartoshka eksport qildi.
Dastlabki savdo statistikasiga ko‘ra, 2023-yilning 21-mayidan 20-iyuliga qadar O‘zbekiston qariyb 4 ming tonna kartoshka eksport qilgan va bu hajmning barchasi qo‘shni davlat bozorlariga yetkazib berilgan (Qozog‘istonga 3,9 ming tonnadan ortiq).
So‘nggi bir necha yil ichida Qozog‘istonga o‘zbek kartoshkasi eksporti dinamikasini hisobga oladigan bo‘lsak, butun 2022-yilda O‘zbekiston qo‘shni Qozog‘istonga 2,4 ming tonna, 2021-yilda esa 2,2 ming tonna kartoshka eksport qilgan. So‘nggi yigirma yil ichida Qozog‘istonga o‘zbek kartoshkasini eksport qilish bo‘yicha avvalgi rekord 2019-yilda o‘rnatilgan — 3 ming tonna.
Shunday qilib, 2023-yilning may-iyul oylarida o‘zbek kartoshkasining Qozog‘istonga eksporti hajmi 2019-yilning avvalgi rekord ko‘rsatkichidan 30 foizga oshdi.