BMT Bosh Assambleyasi AQSh e’tirozlariga qaramay, sun’iy intellektning global ta’siri va xavflarini o‘rganishga qaratilgan mustaqil ilmiy panelni tuzish haqidagi rezolyutsiyani qabul qildi. Qaror 117 ta ovoz bilan ma’qullandi, ikki davlat qarshi chiqdi, yana ikki davlat betaraf qoldi.
Yangi panel 40 nafar xalqaro mutaxassisdan iborat bo‘lib, ular uch yil davomida sun’iy intellektning texnologik rivojlanishi, iqtisodiyotga ta’siri, axloqiy masalalar va ijtimoiy oqibatlarini xolis baholash bilan shug‘ullanadi. Mutaxassislar 2600 dan ortiq nomzodlar orasidan BMTning tegishli tashkilotlari, jumladan Xalqaro telekommunikatsiya ittifoqi va YuNESKO ishtirokida o‘tkazilgan mustaqil tanlov orqali saralangan.
BMT Bosh kotibi Antonio Guterres ushbu qarorni olqishlab, uni sun’iy intellektni global miqyosda chuqur ilmiy tushunishga xizmat qiladigan muhim qadam deb atadi. Uning ta’kidlashicha, panel barcha davlatlarga sun’iy intellektning jadal rivojlanishi sharoitida mustaqil ilmiy tahlillar va asosli tavsiyalar taqdim etadi.
Panel tarkibiga sun’iy intellekt, ma’lumotlar ilmi, yuqori samarali hisoblash va tilshunoslik sohalari mutaxassislari, shuningdek jurnalistika vakillari kiritilgan. Ular orasida Nobel tinchlik mukofoti sovrindori Mariya Ressa ham bor.
Shu bilan birga, AQSh ushbu tashabbusga qarshi chiqdi. AQShning BMTdagi vakillari panel BMT vakolatlaridan tashqariga chiqishi mumkinligi va sun’iy intellektni boshqarish milliy darajada hal qilinishi kerakligini ta’kidladi. AQSh vakillari, shuningdek, panel tarkibini shakllantirish jarayonida shaffoflik masalalari yuzasidan ham xavotir bildirgan.
Mazkur panel BMTning yangi texnologiyalarni global miqyosda muvofiqlashtirish va sun’iy intellektning insoniyatga ta’sirini chuqur o‘rganish bo‘yicha kengroq tashabbusining bir qismi hisoblanadi. Panel o‘zining ilk hisobotini 2026-yil iyul oyida o‘tkazilishi rejalashtirilgan global sun’iy intellekt boshqaruvi forumiga taqdim etishi kutilmoqda.