O‘zbekistonda texnik tartibga solish va sertifikatlash tizimini isloh qilish doirasida «O‘ztest» markazi tugatiladi, Akkreditatsiya markazi esa Vazirlar Mahkamasi bo‘ysunuviga o‘tkaziladi. Bu haqda Prezident Shavkat Mirziyoyev 12-fevral kuni sohaga oid taqdimot bilan tanishuv jarayonida ma’lum qilindi.
Yangi tartibga ko‘ra, Akkreditatsiya markazi endi alohida agentlik buyruqlariga emas, balki faqat xalqaro standartlarga asoslanib faoliyat yuritadi. Bu esa sertifikatlash tizimining mustaqilligini ta’minlash va tadbirkorlarning davlat idoralariga qaramligini kamaytirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, yangi tizimda talabga javob bermaydigan mahsulot aniqlanganda, tadbirkorning butun faoliyati emas, aynan o‘sha mahsulotning muomalasi cheklanadi. Bu yondashuv rivojlangan davlatlar tajribasiga mos bo‘lib, adolatli raqobat muhitini shakllantirishga qaratilgan.
So‘nggi to‘rt yilda O‘zbekistonda milliy standartlarning qariyb yarmi xalqaro talablarga moslashtirildi. Akkreditatsiya tizimi esa 185 ta davlat orasida 29-o‘rinni egalladi. Mahalliy laboratoriyalar natijalari Germaniya, Koreya va Yaponiya kabi 37 ta davlat tomonidan tan olinmoqda.
Islohotlar doirasida xavfi yuqori bo‘lgan 156 turdagi mahsulotni majburiy davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bekor qilindi, majburiy sertifikatlash talab qilinadigan mahsulotlar ro‘yxati esa 27 foizga qisqartirildi. Endilikda sertifikatlash tizimini soddalashtirish, ortiqcha byurokratiyani kamaytirish va korrupsiya xavfini cheklash maqsadida xavf-tahlilga asoslangan baholash tizimi joriy etiladi.
Bundan tashqari, eskirgan standartlarni bekor qilish va to‘liq xalqaro standartlarga o‘tish rejalashtirilgan. Hozir mavjud 33 mingdan ortiq standartning yarmi zamonaviy talablarga mos emas. Shu sababli ayrim texnik reglamentlar bekor qilinadi, minglab yangi xalqaro standartlar bosqichma-bosqich joriy etiladi.
Islohotlar natijasida sinov va sertifikatlash xizmatlarini xususiy sektorga o‘tkazish ham ko‘zda tutilgan. Hozirda mamlakatda 207 ta sinov laboratoriyasi va 73 ta sertifikatlash tashkiloti faoliyat yuritmoqda. Kelgusida «Intertek», «SGS», «Bureau Veritas» va «TÜV» kabi yirik xalqaro kompaniyalarni jalb qilish rejalashtirilgan.
Mazkur o‘zgarishlar mahsulotlar sifatini oshirish, xalqaro savdo talablariga moslashish va O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga qo‘shilish jarayonini tezlashtirishga xizmat qilishi kutilmoqda.