Туркий давлатлар ташкилоти доирасидаги ҳамкорликнинг муҳим йўналишларидан бири “яшил” энергетика лойиҳалари ҳисобланади. Ташкилот давлатларида бу бўйича қандай салоҳият мавжуд? Ўзаро ҳамкорлик орқали натижалар самарадорлигини ошириш мумкинми? Бу саволларга “Тараққиёт стратегияси” маркази эксперти Авазбек Холбеков жавоб берди.
Ўзбекистон ТДТга 2019 йилда ташкилотга аъзо бўлган бўлса-да, такилот фаолиятини янада ривожлантиришга қаратилган қатор муҳим ташаббусарни илгари сурди. Айниқса, экология, ҳуқуқни муҳофаза қилиш, “яшил” энергетика ва озиқ-овқат хавфсизлиги масалаларида қатор муҳим таклифлар берилган.
Ўзбекистон “яшил энергетика” йўналишида 11 та йирик конверция ва 7 халқаро шартномаларга қўшилган. ТДТ бу соҳага катта эътибор қаратмоқда. Ўзбекистонда “яшил” энергетика бўйича қатор йирик лойиҳалар амалга оширилмоқда. Хусусан, Навоий ва Самарқанд вилоятларида 100 МВтли фото электр станциялари ишга туширилмоқда. Бундан ташқари, қуёшдан электр олиш бўйича 11 та йирик лойиҳа олиб борилмоқда, уларнинг умумий қуввати 2 минг МВтни ташкил этади. Шамол электр станциялари бўйича умумий қуввати 3.5 МВт бўлган 7 та лойиҳа ишлаб чиқилган.
ТДТнинг бошқа давлатларда ҳам йирик “яшил” энергетика бўйича катта ишлар амалга оширилмоқда. Масалан, Туркияда шамол ва қуёшдан энергия олиш аввалги йилларга нисбатан 54 фоизга ошган. Яна бир аъзо давлат — Озарбайжон 2030 йилга келиб қайта тикланадиган энергия манбалари улушини 30 фоизга оширишни ва иссиқхона газлари чиқиндиларини 35 фоизга камайтиришни режалаштирган.