Дунёда айрим шахслар халқаро саёҳат қилишда одатий фуқаролар дуч келадиган паспорт ва виза талабларидан озод қилинган. Халқаро ҳуқуқий келишувлар туфайли бу шахслар бемалол дунё бўйлаб ҳаракатланиш имкониятига эга.
1. Буюк Британия Монархи (Қирол Карл III)
Буюк Британия монархи паспортга эҳтиёж сезмайди. Сабаби Буюк Британияда барча паспортлар қирол номидан берилади, шунинг учун монарх ўз номидан ҳужжат олиши талаб этилмайди. Қирол Карл III бемалол Буюк Британия Ҳамдўстлигига кирувчи давлатларга паспортсиз кира олади. У саёҳат қилганида махсус ҳукумат протоколлари асосида тан олинади ва чегара назоратидан ўтиши соддалаштирилган.
2. Рим Папаси (Папа Франсиск)
Рим Папаси Ватиканнинг давлат раҳбари бўлгани учун махсус Ватикан дипломатик паспортига эга. Бироқ халқаро келишувлар туфайли унга кўпгина давлатлар паспортсиз саёҳат қилиш имконини беради. Рим Папаси давлат раҳбари мақомида ҳаракатланади ва у ҳеч бир давлатда виза талаб қилмайди. У саёҳат қилганда унга ўзига хос махсус дипломатик ҳимоя ва расмий қабул протоколлари тақдим этилади.
3. Япония дипломатлари
Япония дипломатик паспортига эга шахслар кўплаб давлатларга визасиз ёки соддалаштирилган тартибда киришлари мумкин. Ушбу имтиёз халқаро дипломатик келишувларга асосланган бўлиб, қуйидаги афзалликларни тақдим этади:
Визасиз саёҳат: Япония дипломатик паспорт эгалари (элчилар, консуллар ва юқори лавозимли давлат вакиллари) кўплаб давлатларга визасиз киришлари мумкин.
Паспорт назоратидан ўтишдаги соддалик: Халқаро аэропортларда дипломатлар махсус йўлаклардан фойдаланишлари мумкин.
Дипломатик дахлсизлик: Вена конвенциясига кўра, дипломатик мақомга эга бўлган япон расмийлари баъзи ҳуқуқий ҳимоя ва дахлсизликларга эга бўлишади.
Махсус хизматлар: Айрим давлатлар Япониядан келган юқори мартабали расмий шахсларга алоҳида тартибда хизмат кўрсатади.
Махсус мақомга эга бўлган шахслар халқаро саёҳат қилишда паспорт ва виза талабларидан озод қилинган. Бу имтиёзлар уларнинг давлат раҳбари, диний етакчи ёки дипломатик мақомга эга эканлиги билан боғлиқ. Шунингдек, бу имтиёзлар халқаро дипломатик келишувларга асосланади ва ҳар бир давлат ўз қоидаларига кўра ушбу шахсларнинг кириш ва чиқиш қоидаларини белгилайди. Шу боис, ушбу шахслар халқаро майдонда эркин ҳаракатлана олади ва дипломатик ҳимоя билан таъминланади.