Dunyoda ayrim shaxslar xalqaro sayohat qilishda odatiy fuqarolar duch keladigan pasport va viza talablaridan ozod qilingan. Xalqaro huquqiy kelishuvlar tufayli bu shaxslar bemalol dunyo bo‘ylab harakatlanish imkoniyatiga ega.
1. Buyuk Britaniya Monarxi (Qirol Karl III)
Buyuk Britaniya monarxi pasportga ehtiyoj sezmaydi. Sababi Buyuk Britaniyada barcha pasportlar qirol nomidan beriladi, shuning uchun monarx o‘z nomidan hujjat olishi talab etilmaydi. Qirol Karl III bemalol Buyuk Britaniya Hamdo‘stligiga kiruvchi davlatlarga pasportsiz kira oladi. U sayohat qilganida maxsus hukumat protokollari asosida tan olinadi va chegara nazoratidan o‘tishi soddalashtirilgan.
2. Rim Papasi (Papa Fransisk)
Rim Papasi Vatikanning davlat rahbari bo‘lgani uchun maxsus Vatikan diplomatik pasportiga ega. Biroq xalqaro kelishuvlar tufayli unga ko‘pgina davlatlar pasportsiz sayohat qilish imkonini beradi. Rim Papasi davlat rahbari maqomida harakatlanadi va u hech bir davlatda viza talab qilmaydi. U sayohat qilganda unga o‘ziga xos maxsus diplomatik himoya va rasmiy qabul protokollari taqdim etiladi.
3. Yaponiya diplomatlari
Yaponiya diplomatik pasportiga ega shaxslar ko‘plab davlatlarga vizasiz yoki soddalashtirilgan tartibda kirishlari mumkin. Ushbu imtiyoz xalqaro diplomatik kelishuvlarga asoslangan bo‘lib, quyidagi afzalliklarni taqdim etadi:
Vizasiz sayohat: Yaponiya diplomatik pasport egalari (elchilar, konsullar va yuqori lavozimli davlat vakillari) ko‘plab davlatlarga vizasiz kirishlari mumkin.
Pasport nazoratidan o‘tishdagi soddalik: Xalqaro aeroportlarda diplomatlar maxsus yo‘laklardan foydalanishlari mumkin.
Diplomatik daxlsizlik: Vena konvensiyasiga ko‘ra, diplomatik maqomga ega bo‘lgan yapon rasmiylari baʼzi huquqiy himoya va daxlsizliklarga ega bo‘lishadi.
Maxsus xizmatlar: Ayrim davlatlar Yaponiyadan kelgan yuqori martabali rasmiy shaxslarga alohida tartibda xizmat ko‘rsatadi.
Maxsus maqomga ega bo‘lgan shaxslar xalqaro sayohat qilishda pasport va viza talablaridan ozod qilingan. Bu imtiyozlar ularning davlat rahbari, diniy yetakchi yoki diplomatik maqomga ega ekanligi bilan bog‘liq. Shuningdek, bu imtiyozlar xalqaro diplomatik kelishuvlarga asoslanadi va har bir davlat o‘z qoidalariga ko‘ra ushbu shaxslarning kirish va chiqish qoidalarini belgilaydi. Shu bois, ushbu shaxslar xalqaro maydonda erkin harakatlana oladi va diplomatik himoya bilan taʼminlanadi.