Дунёнинг энг бой давлатида жамоат транспорти бепул: бу натижа бердими?

 

Люксембург 2020 йилда барча жамоат транспортида йўлкираларни бекор қилган дунёдаги биринчи давлат бўлди. Орадан уч йил ўтгач, аҳоли ушбу схемадан мамнун.

 

Уларнинг фикрича, бундай тизим "осон саёҳат қилиш" имконини беради, шунингдек, атроф-муҳитга ижобий таъсир кўрсатади. 

 

Люксембург жамоат транспортини бепул қилишининг ўзига хос сабаблари бор. 

 

Ушбу схема қисман мамлакатдаги автомобил муаммосини ҳал қилиш учун жорий қилинган.

2020 йилда Люксембург Евроиттифоқда автомобил зичлиги бўйича биринчи ўринни эгаллади, ҳар 1000 кишига 696 та машина тўғри келади. Натижада, мамлакат транспорт ҳаракатининг ёмонлиги ва атмосферага чиқинди газлар миқдори юқорилигидан азият чека бошлаган. Жамоат транспортининг бепул қилиниши ортидан фуқаролар шахсий машинларини қолдириб, манзилларига жамоат транспортида боришни афзал кўришди.

 

Бироқ баъзиларнинг айтишича, йўлларда ҳалигача машиналар кўп.

 

Схема CОVID пандемияси даврида жорий қилинганлиги сабабли унинг таъсирини ўлчаш осон бўлмади.

 

Люксембурглик фуқаро Бен Дравитский шундай дейди: 

 

"Бу яхши ташаббус.Транспорт - бу аҳолининг асосий ҳуқуқларидан бири. Агар сизда ишлаш ҳуқуқи бўлса, сиз ҳам қўшимча тўловларсиз ишга бориш ҳуқуқига эгасиз".

 

Люксембургнинг бепул транспорт схемаси қандай ишлайди?

 

2020 йил 29 февралдан жамоат транспортининг барча турлари, жумладан, автобуслар, поездлар ва трамвайлар ҳам аҳоли, ҳам сайёҳлар учун бепул бўлди.

 

Схема бутун мамлакат бўйлаб ишлайди, йўловчилар фақат биринчи классда саёҳат қилишни хоҳласалар чипта сотиб олишлари керак.

 

Люксембургда чипталар даромади илгари йилига 41 миллион еврони ташкил этган, бу мамлакатнинг бутун жамоат транспорти тизимининг 500 миллион евродан ортиқ операцион харажатларининг кичик бир қисмидир. Камомад, асосан, юқори даромадгa эга бўлган солиқ тўловчилар томонидан қопланади.

 

"Бу катта харажатлар, лекин... уларни солиқ тўловчилар тўлайдилар, - деб тушунтиради Люксембург Бош вазири ўринбосари Франсуа Бауш. 

 

Натижада мамлакат транспорт тизимига сармоя киритиш секинлашгани йўқ. Янги трамвай тизими ишончли ишлайди. Мамлакат темир йўл тармоғини яхшилашга рекорд даражадаги инвестициялар киритди.

 

Люксембург жамоат транспорти орқали Европанинг бошқа қисмлари билан яхши боғланган. Мамлакат Франсия билан темир йўл алоқаларига эга. Парижга поездда атиги икки соатлик йўл. У Германия билан ИCЕ тезюрар поездлари орқали ҳам боғланган.

 

Поездлар Люксембургдан Белгия пойтахти Брюсселга ҳар икки соатда қатнайди.

 

Чегара шаҳарлари аҳолиси ҳам бепул транспортдан фойдаланади.

 

Бошқа манбалардан олинган далиллар шуни кўрсатадики, бепул транспортнинг барқарорликка таъсири минимал бўлиши мумкин. 2013-йилда бепул жамоат транспорти жорий этилганидан бери Эстония пойтахти Таллинда автомобиллардан фойдаланиш, аксинча, кўпайган.