Дунё сув танқислиги муаммосига дуч келди

Дунё аҳолисининг чорак қисми истиқомат қилувчи 25 давлатда ҳар йили сув танқислиги кузатилади. Баҳрайн, Кипр, Қувайт, Ливан ва Уммон каби давлатлар ушбу муаммодан энг кўп жабрланган бешликка киради. Қисқа муддатли қурғоқчилик туфайли ҳам бу жойлар ҳаётий ресурссиз қолиб кетиш хавфи остида.

 

Бугунги кунда давлатлар ўзларида мавжуд ресурсларнинг деярли барчасидан максимал даражада фойдаланмоқда. Ўтмишга назар ташлайдиган бўлсак, 1960 йиллардан буён сувга бўлган талаб икки баравар кўпайган. Бунга аҳоли сонининг ортиши, қишлоқ хўжалиги ва саноатнинг ривожланиши таъсир кўрсатди. Келажакда Яқин Шарқ ва Шимолий Африка бу муҳим ресурснинг танқислигига биринчи бўлиб дуч келади, бу эса охир-оқибат низоларга олиб келиши ҳамда саноатга салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Айни пайтда Шимолий америка ва Европада сув муаммоси нисбатан барқарор. Аммо бу мазкур ҳудудлар хавфдан йироқ дегани эмас. Мисол учун, АҚШнинг 6 штатида сув танқислиги жуда юқори. Ортиб бораётган талаб ва ва тез иқлим ўзгариши Ҳиндистон ва Хитой ялпи ички маҳсулотининг пасайишига ҳам олиб келиши мумкин.

 

Сувнинг камайиши сабабли глобал озиқ-овқат хавфсизлиги ҳам таҳдид остида. Ҳозирда дунёда суғориладиган майдонларнинг 60 фоизи қуриб бормоқда. Айниқса, шакарқамиш, буғдой, шоли, маккажўхори етиштириш билан шуғулланувчи фермер хўжаликлари. Ушбу муаммога мутахассислар бир қатор ечимларни таклиф қилишади. Улар орасида сув-ботқоқ ва ўрмонларни сақлаш, фермерлар томонидан суғоришнинг янада самарали усулларини жорий этиш ҳамда қайта тикланадиган энергия манбаларидан фойдаланиш киради. Цингапур ва Американинг Лас-Вегас шаҳарлари аллақачон сув танқислиги шароитида ҳан гуллаб-яшнаш мумкинлигини исботлашга муваффақ бўлишган. Бунга оқава сувларни тозалаш ва қайта ишлатиш орқали эришилди. Бироқ, ҳамма мамлакатлар ҳам буни қилолмайди. Дунёда чучук сувга талаб ҳеч қачон бунчалик юқори бўлмаган.

 

Инқирозга шаҳарларнинг тез ривожланиши ва сувни ёмон бошқариш сабаб бўлмоқда. Бундан ташқари, глобал исиш туфайли тупроқ қурийди ва ёғингарчилик ер сингдира олмайдиган ёмғир шаклида ёғмоқда.