Италия миграция муаммосини ҳал қила олмай боши қотди

 

Италияда Шимолий Африкадан денгиз орқали мамлакатга ўтган ноқонуний муҳожирлар сони рекорд даражага етди. Икки куннинг ўзида Италиянинг Лампедуза оролига етти мингдан ортиқ одам келган, бу орол аҳолисидан икки баробар кўп. Янги муҳожирлар келишда давом этмоқда. Маҳаллий ҳокимият фавқулодда ҳолат эълон қилди ва ҳукуматдан ёрдам сўради.

 

Ноқонуний муҳожирлар оқимининг кескин кўпайиши Италия ҳукуматининг ўзгаришига олиб келиши ҳамда Европа Иттифоқига аъзо мамлакатлар муносабатларига путур етказиши мумкин, демоқда экспертлар.

 

Пелагиан ороллари гуруҳига кирувчи Лампедуза ороли Италиянинг энг жанубий нуқтасидир. У Тунис ва Ливия қирғоқларидан 140 ва 280 километр масофада жойлашган. Бундай масофага денгиз орқали саёҳат қилиш жуда хавфли бўлсада, Шимолий Африканинг кўплаб аҳолиси ҳали ҳам Европа Иттифоқи давлатларидан бирида бошпана топиш умидида буни қилишга қарор қилишади.

 

Экспертларнинг фикрича, Италияга миграция мавсумий ҳодисадир. Қиш мавсумида об-ҳаво шароити туфайли ноқонуний муҳожирлар сони доимо камаяди. Италияда ҳали ёз ва денгизлар Шимолий Африкадан осон келиш имкониятини беради. Демак, ҳозирги муҳожирлар оқимининг сабаблари қулай об-ҳаво ва географиядир.

 

Илгари ноқонуний муҳожирларнинг асосий оқими Ливиядан келган бўлса, ҳозир кўпчилик Тунисдан келади.

 

“Гап шундаки, Европа Иттифоқи давлатлари томонидан қўлланиладиган Дублин регламенти мигрантга Европа Иттифоқининг исталган мамлакати тупроғига қадам қўйиши биланоқ Иттифоқдан бошпана берилиши ва уни қабул қилиш марказига жойлаштирилишини кафолатлайди. Улар учун Италия тупроғига ноқонуний қадам қўйиш энг қулайдир, чунки у бошқа мамлакатларга қараганда анча яқинроқ”, — дейди эксперт Элена Маслова.

 

Унинг фикрича, ҳозирги вазият Италияда янги инқирозни келтириб чиқариши мумкин. Миграция масалалари ҳар доим ҳукумат кун тартибида марказий ўрин тутган. Замонавий Италия республикасининг деярли ҳар бир ҳукумати бундай муаммоларга дуч келган. Энди Италия Вазирлар Кенгаши раиси Жоржиа Мелони Шимолий Африкадан келган ноқонуний муҳожирларга нисбатан қаттиққўл эмаслиги учун танқид қилинмоқда, гарчи унинг асосий сайловолди шиорларидан бири ноқонуний миграцияга қарши кураш бўлган.

 

Италия мигрантлар муаммосини ҳал қилиш юкини Европа Иттифоқига аъзо барча давлатлар ўртасида тақсимлаш тарафдори. У бу масала юқори даражада ҳал қилиниши кераклигини таъкидлайди. Аммо аксарият Европа Иттифоқи давлатлари, хусусан, Шарқий Европа мамлакатлари ўнг томонда ва ўз миллий манфаатларини ҳимоя қилади, чет эллик муҳожирларни қабул қилишни истамайди. Чунки Италиянинг ягона умиди мигрантлар ҳаётини сақлаб қолиш учун ушбу мамлакатлар ўртасида тақсимлашдадир.

 

Экспертлар фикрича, буларнинг барчаси Жиоржиа Мелони яқин орада истеъфога чиқишига сабаб бўлиши мумкин: ҳатто коалициядаги ҳамкасблар ҳам унинг позициясини танқид қила бошладилар. 22 октябрь куни Мелони ҳукмронлиги бошланганига бир йил тўлади.

 

Одатда бу санага келиб натижалар умумлаштирилади: нималар қилинган, қандай натижалар ва қандай муваффақиятсизликлар бўлган. Агар вазият ҳозиргидек ривожланса, ички сиёсий таранглик янада кучаяди.

 

Россия Фанлар академияси Африка тадқиқотлари институти социологик ва сиёсатшунослик тадқиқотлари маркази раҳбари Сергей Костелянетснинг айтишича, яқин ўн йилликларда Африкадан Европага миграция оқимининг кучайиши деярли муқаррар.

 

“Европа давлатлари ўнлаб йиллар давомида сайёрамизнинг бошқа минтақаларидан, жумладан, Африкадан арзон ишчи кучини қабул қилиб келган”, — дейди эксперт.

 

Ўз навбатида, кўплаб африкаликлар Европага эмиграцияни ўзлари ва оилалари учун юқори ишсизлик фонида яшаш шароитларини яхшилашнинг ягона йўли деб билишди. Бироқ бугунги кунда Европада хориждан ишчи кучига талаб камайиб бормоқда, бу Европа иқтисодиётидаги энергия инқирози ва бошқа муаммолар билан боғлиқ.

 

Африкалик ёшлар орасида ишсизлик ортиб бораётгани сабабли бу қитъадан Европага миграция оқими келгуси ўн йилликларда янада кучаяди. Африкада аҳоли сонининг ўсиш суръати аста-секин камайиб бораётганига қарамай, қитъа аҳолисининг мутлақ сони ҳали ҳам тез ўсиб бормоқда ва 25 ёшгача бўлган одамларнинг улуши 50 фоизга яқинлашмоқда.

 

Европа Иттифоқи Африка ҳукуматларига чегара назоратини кучайтириш эвазига берган ва бераётган товон пули муҳожирлар томонидан уйларига жўнатилган пул ўтказмалари ҳажмига нисбатан пастроқ. Баъзи ҳисоб-китобларга кўра, пул ўтказмалари Иттифоқ билан ҳамкорлик доирасида ажратилган ривожланиш ёрдамидан 3-4 баравар юқори, шунинг учун Африка ҳукуматлари одатда эмиграцияни оширишдан манфаатдор.

 

Иккинчидан, Африкадаги Европа пуллари асосан қитъа мамлакатларидаги турли разведка хизматларини кучайтиришга сарфланади, қашшоқликни бартараф этиш ва иш ўринлари яратишга эмас.