1 январдан Ўзбекистонда давлат ижтимоий суғуртасининг янги тизими ишга тушади

Ўзбекистонда келаси йилнинг 1 январидан бошлаб давлат ижтимоий суғуртасининг янгиланган тартиби ишга тушади. Бу президентнинг ижтимоий суғурта бўйича тўловларни тайинлаш ва тўлаш жараёнини соддалаштиришга қаратилган ПФ–206-сонли фармонида белгиланган. Адлия вазирлиги маълумотига кўра, янги тизим фуқароларга ижтимоий ҳимоя хизматларини янада қулай тарзда олиш имконини беради.

 

Янги тартибга мувофиқ, фуқаролар суғурта тизимига икки йўл билан қўшилиши мумкин: мажбурий тарзда ёки ихтиёрий равишда. Мажбурий суғурта жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғининг бир қисми ҳисобидан таъминланади, ихтиёрий суғуртага қўшилмоқчи бўлганлар эса ҳар ой энг кам иш ҳақининг 5 фоизи миқдорида бадал тўлайди. Тўланадиган тўловлар миқдори фуқароларнинг суғурта стажи ва қанча бадал тўлаганига қараб белгиланади.

 

Янги тизимнинг яна бир муҳим қулайлиги — айрим нафақалар автоматик тарзда тайинланишидир. Хусусан, 2026 йил 1 январдан ҳомиладорлик ва туғруқ нафақаси, 2026 йил 1 июлдан эса вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси фуқаролардан ҳужжат талаб қилинмасдан, жамғарма томонидан проактив тарзда тўланади. 2030 йилдан бошлаб ишдан бўшатилганлик нафақаси ҳам шу тартибда тайинланиши режалаштирилган.

 

Аввалги таклифларда айтилишича, нафақа миқдори ходимнинг иш стажига боғлиқ бўлади: 8 йилгача стажга эга бўлганларга иш ҳақининг 60 фоизи, 8 йилдан ортиқ стажга эга бўлганларга эса 80 фоизи тўланади. Шунингдек, 4 ва ундан ортиқ фарзанди бор ёки ногирон фарзанд парваришлаётган оилаларга нафақа яна 20 фоизга кўпайтирилиши кўзда тутилган.