Бугунги кунда тадбиркорликни ривожлантириш ҳар қандай мамлакат иқтисодиётининг муҳим таянчидир. Ўзбекистонда тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш ва уларнинг ҳуқуқларини ишончли ҳимоя қилиш борасида тизимли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Мамлакатимизда қулай бизнес муҳитини яратиш, назорат қилувчи органлар масъулиятини ошириш ва тадбиркорлик фаолиятига ноқонуний аралашувларнинг олдини олиш борасидаги чора-тадбирлар давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади.
Давлатимиз раҳбари томонидан ҳар йили ўтказиладиган очиқ мулоқот ҳам тадбиркорларни қийнаётган муаммоларни тинглаш ва уларга ечим топишга қаратилган. Жорий йилда бўлиб ўтган очиқ мулоқотда ҳам тадбиркорлар учун жазо чораларини енгиллаштириш, уларнинг фаолиятига асоссиз аралашувларнинг олдини олишга қаратилган таклифларни ишлаб чиқиш бўйича бир қатор топшириқлар берилган эди.
Шу муносабат билан, Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан қабул қилинган "Тадбиркорлар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чора-тадбирлари тўғрисида"ги ПФ-184-сон Фармони тадбиркорларнинг ишончли фаолият юритиши учун янада кенг имкониятлар яратмоқда. Ушбу фармон тадбиркорликнинг устувор аҳамиятини яна бир бор намоён этар экан, мамлакатда барқарор иқтисодий ривожланишни таъминлашга хизмат қилади.
Мазкур Фармон асосида тадбиркорлик субъектлари фаолиятига ноқонуний аралашувларнинг олдини олиш, текширишларни ташкил этиш тизимини такомиллаштириш ва мансабдор шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш орқали қулай бизнес муҳитини яратиш мақсад қилинган.
Фармон билан қуйидаги муҳим ўзгаришлар киритилмоқда:
2025 йил 1 январдан:
Жисмоний шахс томонидан тадбиркорлик фаолиятини якка тартибдаги тадбиркор сифатида давлат рўйхатидан ўтмасдан амалга оширганлик учун молиявий жарима бекор қилинади;
Фискал белгиларни акс эттириш тартибини бузиш, мажбурий рақамли маркировкалаш қоидаларини бузиш ва ходимлар сонини яшириш каби ҳуқуқбузарликлар учун мажбурий жавобгарлик бекор қилинади.
2025 йил 1 мартдан:
Судда иш юритиш тарафлар келишув битими тузганлиги сабабли тугатилганда, тадбиркорлик субъектлари ва фуқароларга давлат божининг бир қисми қайтариб берилади.
Назорат қилувчи органлар фаолияти такомиллаштирилади:
Тадбиркорлик субъектлари фаолиятини назорат қилишга ваколатли органлар ва уларнинг назорат соҳалари рўйхати тасдиқланди;
"Хавфни таҳлил қилиш" электрон тизими жорий этилади ва текширувлар хавф даражасига қараб ўтказилади;
Барча текширувлар "Ягона давлат назорати" ахборот тизимида рўйхатга олиш орқали Бизнес-омбудсманни хабардор этиш тартибида амалга оширилади.
Назорат қилувчи органлар ходимларининг малакаси оширилади:
Текшириш ҳуқуқини берувчи махсус гувоҳномага эга ходимлар ҳар икки йилда Бизнес-омбудсман томонидан ташкил этиладиган ўқув курсларида малакасини оширади.
Назорат қилувчи органлар фаолияти баҳоланади:
Бизнес-омбудсман ҳар йили назорат қилувчи органлар фаолиятини баҳолаб, уларнинг рейтингини эълон қилиб боради.
Ушбу Фармоннинг қабул қилиниши тадбиркорлик муҳитини янада яхшилаш, тадбиркорлар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш, назорат қилувчи органлар фаолиятини такомиллаштириш ва уларнинг масъулиятини оширишга хизмат қилади.
Бизнес-омбудсман девони фаолияти
Жорий йилнинг 10 ойи давомида Бизнес-омбудсман девонига тадбиркорлик субъектларидан 15 509 та мурожаат келиб тушган. Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасида 2117 та таъсир чораси қўлланилган. Натижада 16,1 миллиард сўмлик даъво тадбиркорлар фойдасига ҳал этилган. Шунингдек, тадбиркорлик соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича 9 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ишлаб чиқилган. 648 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ҳуқуқий экспертизадан ўтказилиб, улар бўйича 617 та таклиф ва эътирозлар юборилган.