Keyingi o‘n yilda yadro qurollari soni keskin ko‘payishi mumkin
Ushbu masala yuzasidan maxsus hisobot eʼlon qilindi.
Yadro arsenallari kamayishi jarayoni sekinlashdi. Bu haqda Stokgolm tinchlik muammolari xalqaro tadqiqotlar instituti maʼlum qildi.
Institut ishlab chiqqan maxsus hisobotda shu haqda so‘z boradi. Yaqin o‘n yil ichida yadro qurollari soni keskin oshishi ehtimoli mavjudligi qayd etilgan.
Bundan tashqari, ushbu ommaviy qirg‘in quroli qo‘llash xavfi so‘nggi yillarda maksimum darajaga yetganiga eʼtibor qaratilgan. Rossiya-Ukraina mojarosi esa to‘qqiz yadro davlatlari orasida keskinlikni oshirgan.
Institut taxminlariga ko‘ra, AQSH, Rossiya, Xitoy, Fransiya, Buyuk Britaniya, Hindiston, Isroil, Shimoliy Koreya va Pokistonda yadro kallaklari soni 12705 dan oshdi. Bu o‘tgan yilgi ko‘rsatkichlarga nisbatan past. 2021 yil yanvarida ularning soni 13080 tani tashkil etgandi. Ammo institut maʼlumotlariga ko‘ra, bu asosan eski tizimlarni safdan chiqishi hisobiga yuz bergan.
Rossiya va AQSH hisobiga barcha yadro qurollarining 90 foizi to‘g‘ri kelmoqda. Xususan, Moskva dunyoda eng yirik yadro arsenaliga ega (5977 kallak; AQSHga nisbatan 550 taga ko‘p).
Bundan tashqari, so‘nggi vaqtlarda Xitoy yadro dasturini faollashtirmoqda: hozirda Pekin ixtiyorida raketalar otish uchun 300 yangi shaxtalar mavjud.
“Sovuq urush boshlanganidan so‘ng kuzatilgan yadro arsenallarining global qisqarishi tugaganining yaqqol belgilari bor”, – degan institut ilmiy xodimi Xans M. Kristensen.
Hisobot mualliflarining taʼkidlashicha, BMT Xavfsizlik kengashining besh doimiy aʼzolari bo‘lgan davlatlar (AQSH, Buyuk Britaniya, Rossiya, Fransiya va Xitoy) 2022 yil 3 yanvarida o‘z yadro salohiyatini kamaytirish yuzasidan bergan bayonotlariga qaramay, ushbu turdagi qurollarini takomillashtirishda davom etmoqda.
Hindiston va Pokiston ham shu yo‘lda, ular 2021 yilda yadro zaryadlarini yetkazib berish bo‘yicha yangi tizim yaratgan.
Avvalroq Pentagon rahbari yadro urushida g‘oliblar bo‘lmasligini aytgandi.
