Tojikistonda Amir Temur haqida to‘rt asr ilgari yozilgan noyob qo‘lyozma borligi maʼlum qilindi
O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyatida tojikistonlik olimlar bilan muloqot bo‘lib o‘tdi.
Maʼlumki, 22-24 iyul kunlari Samarqand shahrida O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyatining VI Kongressi o‘tkazildi. Unda dunyoning mamlakatidan 350 nafardan ortiq olimlar, mutaxassislar, OAV vakillari ishtirok etdi. Xususan Tojikiston Respublikasidan bir qator olimlar va jurnalistlar taklif etildi.
Butunjahon jamiyati boshqaruvi raisi Firdavs Abduxoliqov qo‘shni mamlakatdan tashrif buyurgan olimlar bilan muloqot qildi. Tojikistonlik olimlarning so‘zlariga ko‘ra, mamlakatning muzeylari, kutubxonalari, oliy taʼlim muassasalarida O‘zbekiston bilan bog‘liq juda ko‘plab muhim moddiy va maʼnaviy manbalar mavjud.
Ikki qardosh xalq asrlar davomida bitta mintaqada, yonma-yon, ahil-inoq hayot kechirib kelishgan. Shu bois, ularning madaniyati, hayot tarzi, urf-odatlaridagi farqlar deyarli ko‘zga tashlanmaydi. Juda ko‘p madaniy meros namunalar hatto xalqaro miqyosda xalqlarimizning mushtarak merosi sifatida eʼtirof etilgan. Xususan, Navro‘z bayrami, Shashmaqom, palov singari qadriyatlarimiz o‘zbek va tojik xalqlarining nomoddiy madaniy merosi sifatida YUNESKO ro‘yxatiga kiritilgan.
Ayni paytda tojikistonlik taniqli olim, filologiya fanlari doktori. Fanlar akademiyasining Indira Gandi nomidagi kutubxonasi direktori Shodimuhammad So‘fizoda “O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida” turkumidan Tojikistonda saqlanayotgan O‘zbekistonga oid qo‘lyozmalar ustida ish olib bormoqda.
“Tojikiston fondlarida turkiy tildagi kitoblar bilan birga Samarqand. Buxoro, Qo‘qon, Xiva, Toshkent shaharlarida ko‘chirilgan, fors-tojik tilidagi minglab qo‘lyozmalar saqlanadi, - deydi Shodimuhammad So‘fizoda. – Bu asarlar har ikki xalqning bebaho xazinasi sanaladi. Ularning aksariyati hali yetarlicha o‘rganilmagan. Mazkur loyiha ana shu ulkan boylikni o‘rganish va targ‘ib qilishda katta ahamiyat kasb etadi”.
Tojikiston Milliy kutubxonasi direktori Jumaxon Xol Fayzalizodaning so‘zlariga ko‘ra, u faoliyat olib boradigan kutubxonada eski o‘zbek tilida yozilgan o‘ndan ortiq qo‘lyozmalar bor. Jumladan, Hazrat Navoiyning hayotlik paytida ko‘chirilgan devonlari, So‘fi Olloyorning “Sabotul-ojizin”, Xiromiyning “Bahrom va Gulandom” manzumalari, Sultonxon Ado devonining nodir nusxalari saqlanmoqda. U Ushbu nodir asarlarni tadqiq etishda Butunjahon jamiyati olimlari bilan hamkorlik qilishga tayyorligini bildirgan.
Tojik olimlari bilan muzokaralar asnosida Dushanbeda Sohibqiron Amir Temur haqida eski o‘zbek tilida bundan to‘rt asr avval bitilgan nodir qo‘lyozma ham borligi maʼlum qilindi. Kelgusida ana shunday asarlarning faksimil nusxalarini chop etish, bugungi alifboda nashr qilish yuzasidan ham fikr almashildi.
