Mashhur adiblar hayotidan qiziqarli voqealar
Adabiyot deyarli barcha odamlar va xalqlarni bog‘laydigan eng qiziqarli mavzudir.
1. Rus adabiyotining gumanistik anʼanalarini ifodalash uchun ishlatiladigan "Biz hammamiz Gogolning shinelidan chiqdik" iborasi ko‘pchilikka yaxshi maʼlum. Ushbu iboraning muallifi Dostoyevskiy, ammo aslida bu haqda birinchi bo‘lib Dostoyevskiy asarining kelib chiqishini muhokama qilgan fransuz tanqidchisi Yevgeniy Vogue aytgan. Fyodor Mixaylovichning o‘zi bu iqtibosni boshqa fransuz yozuvchisi bilan suhbatda keltirgan, u buni yozuvchining o‘z so‘zlari deb tushungan va o‘z asarida shu nuqtai nazardan nashr etgan.
2. Stivensonning “Doktor Jekil va janob Xaydning g‘alati ishi” asarining birinchi qo‘lyozmasi uning rafiqasi tomonidan yoqib yuborilgan. Biograflar uning nima uchun bunday qilgani haqida ikkita taxminga ega: baʼzilari u bunday syujetni yozuvchiga noloyiq deb hisoblagan, boshqalari esa u shaxsiyat mavzusining to‘liq ochilmaganidan norozi bo‘lganini aytishadi. Shunga qaramay, sil kasaliga chalingan Stivenson uch kun ichida ushbu novellani qayta yozdi. Mazkur asar yozuvchining tijoriy jihatdan eng muvaffaqiyatli asarlaridan biriga aylandi va oilasiga qarzdan qutulish imkonini berdi.
3. Yozuvchi Valentin Katayevning nabirasi dugonasi bilan bog‘liq qiziq voqeani aytib bergan. Gap shundaki, dugonasiga adabiyot darsidan “Katayevning “Polk o‘g‘li” qissasi qahramoni Vanya obraziga yozuvchi qanday maqsad yuklagan?” degan mavzuda insho yozish topshirilgan bo‘ladi. U Katayevlar xonadoniga mehmonga keladi va bu haqda muallifning o‘zidan so‘rab olib, insho yozadi. Biroq yozma ishiga “–3” baho oladi, o‘qituvchisi “Yozuvchi mutlaqo boshqa maqsadni ko‘zlagan”, deb izoh yozib qo‘ygan bo‘ladi.
4. Bir kuni Fransua Rablening Liondan Parijga borishga puli yo‘q edi. Keyin u "Qirol uchun zahar", "Qirolicha uchun zahar" va "Dofin uchun zahar" yozuvlari bo‘lgan uchta sumka tayyorladi va ularni mehmonxona xonasining ko‘rinadigan joyiga qo‘ydi. Bundan xabar topgan mehmonxona egasi zudlik bilan rasmiylarga xabar bergan. Rable qo‘lga olindi va yozuvchining taqdirini hal qilish uchun poytaxtga to‘g‘ridan-to‘g‘ri qirol Frensis I huzuriga jo‘natildi. Maʼlum bo‘lishicha, o‘ramlarda shakar bo‘lgan, Rabela uni darhol bir stakan suv bilan ichgan, keyin esa qirolga muammosini qanday hal qilganini aytib bergan.
5. Joan Rouling “Garri Potter va falsafiy tosh” kitobini 1995 yili yozib tugallaydi. Adabiy agenti asarni 12 ta nashriyotga jo‘natadi va barchasidan rad javobini oladi. Oradan bir yil o‘tgachgina qo‘lyozmani Londondagi “Bloomsbury” nomli kichik nashriyot qabul qiladi. Garchi kitob chop etishga tayyorlangan bo‘lsa-da, bosh muharrir yozuvchining bolalar adabiyotida muvaffaqiyat qozonishiga ishonmasdan, kelajakda boshqa ish bilan shug‘ullanishni maslahat beradi.
6. 1835 yilda Halley kometasi Yer yaqinida uchib o‘tdi va uning perihelionidan ikki hafta o‘tgach, Mark Tven tug‘ildi. 1909 yilda u shunday deb yozgan edi: "Men bu dunyoga kometa bilan keldim va keyingi yil kelganda u bilan birga ketaman!" Shunday bo‘ldi ham: Tven 1910 yil 21 aprelda, kometaning navbatdagi perihelionidan bir kun o‘tib vafot etdi.
7. Lev Tolstoy o‘z romanlariga, jumladan “Urush va tinchlik”ka shubha bilan qaragan. 1871 yilda u Fetga maktub yubordi: "Men “Urush” kabi axlatni hech qachon yozmasligimdan naqadar xursandman". 1908 yilda uning kundaligidagi yozuvda shunday deyilgan: "Odamlar meni ular uchun juda muhim bo‘lib ko‘rinadigan "Urush va tinchlik" va hokazolar uchun yaxshi ko‘radilar".
8. Fransuz yozuvchisi gi de Mopassan Eyfel minorasidan g‘azablanganlardan biri edi. Shunga qaramay, yozuvchi har kuni shu restoranda ovqatlanib, bu Parijdagi minora ko‘rinmaydigan yagona joy ekanligini tushuntirdi.
9. Frans Kafka hayoti davomida faqat bir nechta qisqa hikoyalar nashr etdi. Og‘ir kasal bo‘lib, u do‘sti Maks Broddan vafotidan keyin barcha asarlarini, shu jumladan, bir nechta tugallanmagan romanlarini yoqishni so‘radi. Brod bu iltimosni bajarmadi, aksincha, Kafkaga jahon miqyosida shuhrat keltirgan asarlarning nashr etilishini taʼminladi.
10. Vinni Pux o‘z ismining birinchi qismini yozuvchi Milnning o‘g‘li Kristofer Robinning haqiqiy o‘yinchoqlaridan biridan oldi. O‘yinchoq London hayvonot bog‘ida Kanadadan kelgan Vinnipeg ismli urg‘ochi ayiq sharafiga qo‘yilgan. «Pux» esa oqqush nomidan olingan.
11. Ikkinchi Jahon urushi boshlanganidan keyin Marina Svetayeva Tataristonning Elabuga shahriga evakuatsiya qilish uchun yuborilgan. Boris Pasternak unga narsalarni yig‘ishga yordam berdi. U chamadonni bog‘lash uchun arqon olib keldi va uning kuchiga ishontirib, hazil qildi: "Arqon hamma narsaga bardosh beradi, hatto o‘zingizni osib qo‘ysangiz ham". Keyinchalik unga Svetayeva Yelabugada o‘zini osib qo‘ygani haqida xabar kelgan.
