Xitoyda Buyuk Xitoy devoridan qadimiyroq devor topildi
Devor Qadimgi Xitoyning mudofaa strategiyasi haqida yangi ma’lumot beradi.
Xitoyning Shandun viloyatida Buyuk Xitoy devoridan 300 yil oldin qurilgan qadimiy istehkom devori topildi. Arxeologlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, bu inshoot taxminan 2800 yil oldin barpo etilgan.
Tadqiqotchilar bu devor miloddan avvalgi 800-yillarda qurilganini aniqlashdi. Dastlab uning kengligi 10 metr bo‘lgan, lekin Jang qilgan qirolliklar davrida (mil. avv. 475–221-yillar) u 30 metrgacha kengaytirilgan.
Arxeologlar devor atrofida uylar, yo‘llar va xandaq qoldiqlarini ham aniqlashdi, bu esa hududda doimiy harbiy garnizon bo‘lganidan dalolat beradi. Inshootning yoshi hayvon suyaklari va o‘simlik qoldiqlarini radiokarbon usuli bilan tahlil qilish orqali tasdiqlandi.
Mutaxassislarning fikricha, bu ochiq istehkomlar Buyuk Xitoy devori bilan bevosita bog‘liq emas. Ular feodal tarqoqlik davrida Si qirolligi tomonidan o‘z hududlarini himoya qilish uchun qurilgan. Ushbu kashfiyot qadimgi Xitoy harbiy arxitekturasi va mudofaa strategiyalari haqida yangi ma’lumotlar beradi.
Ma’lumki, Buyuk Xitoy devori ilk bor Qin Shihuangdi davrida (mil. avv. 221–210-yillar) bir necha mavjud devorlarni birlashtirish orqali barpo etilgan. U shimoldan kelgan ko‘chmanchi qabilalarga qarshi mudofaa vazifasini bajargan. Keyinchalik Min sulolasi (1368–1644-yillar) davrida devor yanada mustahkamlangan va kengaytirilgan.
