Afrikada uch ming yillik daraxtlar topildi
Daraxt o‘ziga xos urug‘ tarqatish xususiyatiga ega.
Olimlar Tanzaniya janubi-sharqidagi Udzungva tog‘lari o‘rmonlarida ilgari fanga noma’lum bo‘lgan ulkan daraxt turini aniqlashdi. "Tessmannia princeps" deb nomlangan bu yashil gigantlar 35-40 metr balandlikka yetadi va taxminan 2,7 metr diametrga ega bo‘lib, ularni quchoqlash uchun kamida 5-6 kishi kerak bo‘ladi. Eng hayratlanarlisi shundaki, dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, ayrim daraxtlarning yoshi 2000-3000 yilga borib yetishi mumkin.
Bundan tashqari, Tessmannia princeps o‘ziga xos urug‘ tarqatish mexanizmiga ega: uning pishgan urug‘lari qobiqdan katta masofaga “portlab” uchib ketadi. Bu usul ba’zi o‘simliklarga xos bo‘lsa-da, gigant daraxtlar orasida juda noyob hodisa hisoblanadi.
Afsuski, bu qadimiy daraxtlarning kelajagi xavf ostida. Olimlar faqat ikki kichik populyatsiyada taxminan 100 ta daraxtni aniqlashdi. Sezilarli darajada sekin o‘sishi va cheklangan hududda joylashgani sababli, Tessmannia princeps har qanday tashqi ta’sirga juda zaif bo‘lib, yo‘qolib ketish xavfi ostida turibdi.
Bu topilma Udzungva o‘rmonlarini tiklash bo‘yicha keng ko‘lamli loyiha doirasida amalga oshirilgan. Ushbu loyihada qadimiy tropik o‘rmonlarning muhim qismlarini birlashtirish va ekotizimni saqlab qolish maqsad qilingan.
