Yevropada qo‘rg‘oshindan oltin yaratildi
Tajribada jami 86 milliard oltin yadrosi hosil bo‘ldi.
Yevropalik olimlar Katta adron kollayderi yordamida qo‘rg‘oshinni oltinga aylantirishga muvaffaq bo‘ldi. Tajribada qo‘rg‘oshin yadrosidan uchta proton chiqarib tashlanib, oltin atomlari hosil qilingan. Bu jarayon fotoyadro reaksiyasi deb ataladi.
Olimlar soniyasiga 89 ming oltin atomi hosil qilgan bo‘lsa-da, umumiy natija atigi 29 pikogrammni tashkil etdi — bu miqdor amaliy jihatdan foydasiz va iqtisodiy samarasiz hisoblanadi. Tajribada jami 86 milliard oltin yadrosi hosil bo‘ldi, ammo ular juda tez parchalanib ketdi.
Mazkur yutuq nazariy jihatdan muhim bo‘lsa-da, oltinga aylantirish haqidagi orzular hali ham real iqtisodiy yechim emas.
Tarixda bunday urinishlar bilan alkimyogarlar shug‘ullangan, jarayon “xrizopeya” deb atalgan. XVII asrda Johann Friedrich Schweitzer bunday o‘zgarish amalga oshganini da’vo qilgan, biroq bu ilmiy asosga ega deb topilmagan.
