Yerda halokatli ob-havo hodisalari keskin oshdi

So‘nggi besh yil ichida Yer yuzida haddan tashqari ob-havo hodisalari — suv toshqinlari, qurg‘oqchilik va boshqa falokatlar — tez-tez, uzoq davom etuvchi va yanada vayronkor shaklda yuz bermoqda. Bu haqda NASA ma’lumotlariga asoslangan yangi tadqiqotda ma'lum qilindi. 

 

Tadqiqot mualliflari NASA’ning GRACE sun’iy yo‘ldosh missiyasi orqali kuzatilgan ekologik o‘zgarishlar haqidagi ma’lumotlarni tahlil qilib, natijalardan hayratda va tashvishda qolganliklarini bildirgan.

 

Ularning fikricha, bu o‘zgarishlarning eng ehtimoliy sababi — iqlim o‘zgarishi. Ammo shuni alohida ta’kidlashadiki, bu hodisalarning kuchayishi global haroratning ortishidan ham tezroq kechmoqda.

 

Tadqiqot hozircha ilmiy rasmiy ekspertizadan o‘tmagan, ammo olimlar yakuniy xulosaga kelish uchun kamida yana o‘n yil kerakligini aytmoqda. Shu bilan birga, ular mavjud dalillar haddan tashqari hodisalarning ortishida global isish asosiy omil bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatishini ta’kidlashmoqda.

 

NASA Goddard kosmik markazining gidrologiya bo‘limi olimi Beyling Li shunday dedi: “Biz bu o‘zgarishlar ortida aynan nima turganini hali aniq ayta olmaymiz, ammo issiqlik — eng katta gumondor. Yangi ma’lumotlar bizni jiddiy tashvishga solmoqda”.

 

Bo‘lim rahbari Metyu Rodell esa ehtiyotkorlik bilan fikr bildirib, ma’lumotlar hanuz o‘rganilishi kerakligini aytdi, lekin: “Ha, bu juda qo‘rqinchli holat,” — deya tan oldi u.

 

Avvalroq tadqiqotchilar NASA’ning ilgari to‘plangan ma’lumotlarini ham tahlil qilib, suv toshqini yoki qurg‘oqchiliklar kabi hodisalarning kuchini aniqlash uchun maxsus matematik modeldan foydalangan. Bu model voqea davomiyligi, qamrov maydoni va namlik darajasini hisobga olgan.