Eron neft qazib olishni to‘liq tikladi va rekord darajaga chiqdi
Eron xalqaro bosim va harbiy tahdidlarga qaramay, neft qazib olish hajmini so‘nggi o‘n yillik ichidagi eng yuqori darajaga yetkazdi.
Bloombergning yozishicha, Isroilning 13-iyundan boshlab Eron neft va gaz sanoatiga uyushtirgan havo hujumlari, shuningdek, AQShning uzoq yillik sanksiyalariga qaramay, Tehron iqtisodiy barqarorlikni saqlab qolishga muvaffaq bo‘lmoqda. Tahlillarga ko‘ra, so‘nggi bir oy ichida Eron neft qazib olish va eksport ko‘rsatkichlarini keskin oshirgan.
2024-yil davomida Eron kuniga o‘rtacha 5 million barrel neft qazib oldi — bu 1979-yilda hukumat almashganidan beri qayd etilgan eng yuqori ko‘rsatkichdir. Neft va neft mahsulotlari eksportidan o‘tgan yili mamlakat 78 milliard dollar daromad ko‘rgan bo‘lib, bu sanksiyalar joriy etilmasidan oldingi darajaga yaqinlashganini anglatadi.
Vortexa kompaniyasi ma’lumotiga ko‘ra, 2025-yil iyun oyida Erondan neft eksporti kuniga 1,8 million barreldan oshgan, asosiy xaridor esa — Xitoy. Tehron Xitoy bilan strategik savdo hamkorligidan faol foydalangan, shuningdek, murakkab logistik sxemalar orqali sanksiyalarni aylanib o‘tishga muvaffaq bo‘lgan.
Eron neft infratuzilmasiga qaratilgan havo hujumlari natijasida ayrim zavodlarda yong‘inlar chiqqan, Janubiy Pars gaz koni va bir nechta qayta ishlash zavodlari vaqtincha ishdan chiqqan. Biroq Eron Energetika vazirligi xabariga ko‘ra, asosiy infratuzilma saqlanib qolgan va yetkazib berish qisqa fursatda tiklangan. Janubiy Pars mamlakatdagi gaz qazib olishning uchdan ikki qismini tashkil etadi.
Shu bilan birga, tahlilchilar ogohlantirishicha Eronning asosiy neft eksport terminali bo‘lgan Xarq oroli Isroilning navbatdagi hujumlari uchun asosiy nishonga aylanishi mumkin.
AQSh prezidenti Donald Tramp iyun oxirida Eron bo‘yicha ba’zi sanksiyalar yumshatilishi mumkinligini bildirgan bo‘lsa-da, keyinroq bu fikridan voz kechgan — bunga Tehron rasmiylarining keskin bayonotlari sabab bo‘lgan.
