Bangladesh sobiq bosh vaziri o‘limga hukm qilindi
Shayx Hasina 2024-yilda ommaviy norozilik namoyishlarini shafqatsiz tarzda bostirish jarayonida insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etganlikda aybli deb topildi.
Bangladeshda sud sobiq bosh vazir Shayx Hasinani 2024-yilda ommaviy norozilik namoyishlarini shafqatsiz tarzda bostirish jarayonida insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etganlikda aybli deb topib, sirtdan o‘lim jazosiga hukm qildi. Ma’lum qilinishicha, 78 yoshli Hasina sud jarayonidan oldin Hindistonga qochib ketgan va Bangladesh huquqni muhofaza qilish organlari uni qo‘lga ola olmagan.
Sud qarorida sobiq ichki ishlar vaziri Asaduzman Xon Kamol hamda sobiq politsiya boshlig‘i Chaudhuri Abdulla al-Mamun ham aybdor deb topilgan. Ulardan faqat Abdulla al-Mamun sud majlisida ishtirok etib, aybiga iqror bo‘lgan va ayblovchilar tomonida ko‘rsatma bergan.
2024-yil iyul oyida boshlangan talabalar noroziliklari qisqa fursatda mamlakat bo‘ylab yirik to‘qnashuvlarga aylanib, yuzlab fuqarolar, jumladan voyaga yetmaganlar halok bo‘lgandi. Namoyishlar davlat sektoridagi ish o‘rinlarining katta qismi 1971-yilgi mustaqillik urushi faxriylarining qarindoshlari uchun ajratilgan kvota tizimiga qarshi norozilik sifatida boshlangan. Quyi sudning kvotani qayta tiklash haqidagi qarori vaziyatni yanada keskinlashtirgan.
To‘qnashuvlar fonida hukumat favqulodda holat e’lon qildi. Internet butun mamlakat bo‘ylab uzildi, ayrim hududlarda telefon aloqasi ham to‘xtatildi, poytaxtda komendantlik soati joriy qilindi. Rasmiylar namoyishchilarni davlat teleradiokompaniyasiga o‘t qo‘yganlikda ayblagan, politsiya esa ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz va rezina o‘qlardan foydalangan.
Keyinchalik Oliy sud davlat sektoridagi kvotalarning katta qismini bekor qildi, biroq hukumat mazkur qarorga zudlik bilan munosabat bildirmadi. Talabalar noroziliklar davom ettirilishini ma’lum qildi.
2024-yil avgust oyida Shayx Hasina iste’foga chiqib, Hindistonga chiqib ketdi. Oradan ko‘p o‘tmay, norozilik namoyishchilari uning rasmiy qarorgohiga bostirib kirishdi.
Shundan so‘ng Nobel mukofoti laureati Muhammad Yunus boshchiligida muvaqqat hukumat tuzildi. Yangi hukumat 2026-yil fevral oyida navbatdan tashqari saylovlar o‘tkazishni rejalashtirganini ma’lum qildi.
