Modi bir vaqtning o‘zida ham Moskva bilan ham Vashington bilan muzokaralar olib bormoqda. U kimga yon bosadi?
Rossiya prezidenti Vladimir Putin 4-noyabr kuni Rossiya-Hindiston sammitida ishtirok etish uchun Hindistonga tashrif buyurdi. Uni aeroportda bosh vazir Narendra Modi kutib olgan.
“Reuters” agentligining yozishicha, ularning maqsadi G‘arb sanksiyalari sharoitida Hindiston bilan, Rossiyaning yirik qurol xaridori va dengiz orqali yetkaziladigan neftning eng katta mijozlaridan biri sifatida, savdo hajmini oshirish. Rossiya bilan muzokara olib borayotgan Hindiston ayni vaqtda Donald Tramp tomonidan joriy qilingan jarima taʼriflarini kamaytirish bo‘yicha Vashington bilan ham savdo kelishuvlari bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda.
Rossiya rahbarining Hindistonga bu safar — so‘nggi to‘rt yil ichidan birinchi marta amalga oshdi. Nashrning yozishicha, o‘n yillar davomida Moskva Hindistonga ko‘p qurol yetkazib bergan. Shuningdek, Rossiya savdo hajmini 2030 yilga borib 100 milliard dollarga yetkazish niyatida ekani, buning uchun esa Hindistondan import hajmini oshirmoqchi ekanini aytib keladi. Hozircha savdo balansi Nyu-Deli neft xaridlari sabab sezilarli darajada Rossiya foydasiga og‘ib ketgan.
Yevropa davlatlari Rossiya Ukrainaga bostirib kirganidan keyin rus energiyasiga qaramlikni keskin kamaytirgach, Hindiston arzonlashtirilgan rus neftini rekord darajada sotib ola boshladi.
Yevropa davlatlari qariyb to‘rt yil avval Rossiya Ukrainaga bostirib kirganidan keyin rus energiyasiga qaramlikni qisqartirgach, Hindiston arzonlashtirilgan rus neftini xarid qilish hajmini keskin oshirdi.
“Hindiston murakkab tanlov oldida turibdi; Moskva yoki Vashington bilan aloqalarni mustahkamlash bo‘yicha qilinadigan har qanday qadam boshqa tomon bilan munosabatlarga salbiy taʼsir ko‘rsatishi mumkin”, — deb yozdi Vashingtondagi Atlantic Council markazi katta ilmiy xodimi Maykl Kugelman Foreign Policy jurnalida.
Rossiya prezidenti Hindiston bosh vaziri aeroportda qizil gilamda quchoqlab, qo‘l siqib qarshi oldi. Keyinroq Modi Putinni o‘z qarorgohida shaxsiy kechki ovqat bilan mehmon qildi.
Putin bilan birga bu safarga biznes vakillari va hukumat amaldorlaridan iborat delegatsiya, jumladan Rossiya mudofaa vaziri Andrey Belousov ham hamroh bo‘lgan. U payshanba kuni hindistonlik hamkasbi Rajnat Singx bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Hindiston mudofaa vazirligining maʼlum qilishicha, Belousov “Rossiya mudofaa sanoati Hindistonning mudofaa mahsulotlari sohasida o‘zini-o‘zi taʼminlay oladigan davlatga aylanishiga yordam berishga tayyor” ekanini taʼkidlagan.
Eslatib o‘tamiz, Putin Hindistonga kelishidan bir kun avval Ukrainadagi urushga barham berish bo‘yicha ehtimoliy tinchlik kelishuvi yuzasidan Trampning yuqori darajadagi elchilari bilan muzokara o‘tkazgan, ammo tomonlar murosaga erisha olishmagan.
Hindiston Rossiyani urush uchun qoralashdan bosh tortib, ziddiyatni diplomatiya va muloqot orqali hal qilishga chaqirib keladi. Nyu-Dehlining fikricha, uning Moskvaga nisbatan aloqalari G‘arb davlatlari tomonidan adolatsiz tanqid qilinmoqda, holbuki bu davlatlarning o‘zi ham o‘z manfaatlariga mos kelganida Rossiya bilan savdo-sotiqni davom ettiradi.
