Trampning tarif siyosati AQSH iqtisodiyotiga foyda keltirdimi?
Yirik boj tariflari byudjetga daromad olib kelgan bo‘lsa-da, narxlar oshishi va savdo zanjirlaridagi uzilishlar iqtisodiy beqarorlikni kuchaytirgan.
2025-yil yanvar oyida Oq uyga qaytgan Donald Tramp AQSH savdo siyosatini keskin o‘zgartirib, deyarli barcha mamlakatlardan import qilinadigan mahsulotlarga yuqori tariflar joriy etdi. Ushbu qaror global ta’minot zanjirlarini izdan chiqardi, biznes va iste’molchilar uchun qo‘shimcha bosimni kuchaytirdi hamda Amerika iqtisodiyotida beqarorlikni yuzaga keltirdi.
Yel byudjet laboratoriyasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil noyabriga kelib AQSHda amaldagi o‘rtacha tarif stavkasi qariyb 17 foizga yetgan. Bu 1935-yildan buyon qayd etilgan eng yuqori ko‘rsatkich hisoblanadi. Importchilar boj xarajatlarini asosan iste’molchilarga yuklagani sababli, ko‘plab tovarlar narxi oshgan va 2025-yil iqtisodiyot uchun eng beqaror yillardan biriga aylangan.
Tariflar 2024-yil boshidan buyon 236 milliard dollardan ortiq daromad keltirgan bo‘lsa-da, bu summa umumiy federal byudjet daromadlari fonida katta ahamiyat kasb etmadi. Eng keskin ta’sir Xitoy bilan savdoda sezildi: bu mamlakatdan import hajmi qariyb 25 foizga kamaydi, o‘rtacha tarif esa 47,5 foizga chiqdi. Natijada AQSH import oqimlari Meksika, Vyetnam va Tayvan kabi davlatlar tomon yo‘nala boshladi.
