AQSh va Eron urushi ortidan Osiyo fond bozorlarida pasayish kuzatildi

Dushanba kuni Osiyo fond bozorlari pasayish bilan ochildi, deya xabar bermoqda BBC. 

 

Bunga AQSh va Eron o‘rtasida harbiy harakatlarni kuchaytirish ehtimoli haqidagi bayonotlar sabab bo‘ldi. Mojaro to‘rtinchi haftaga kirgan.

 

Qayd etilishicha, Yaponiyaning asosiy Nikkei 225 indeksi ertalabki savdolarda 3,4 foizga pasaydi, Janubiy Koreyaning Kospi indeksi esa qariyb 5 foizga tushib ketdi.

 

AQSh prezidenti Donald Tramp shanba kuni agar Eron muhim dengiz yo‘li — Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochmasa, mamlakatning elektr stansiyalariga zarba berilishi mumkinligini bildirdi. Eron esa bunday harakatlarga javoban mintaqadagi muhim infratuzilmalarni, jumladan energetika obyektlarini nishonga olishini ma’lum qildi.

 

Mazkur vaziyat Yaponiya va Janubiy Koreyaga ta’sir o‘tkazmoqda, chunki ularga import qilinadigan neft va gazning katta qismini aynan shu bo‘g‘oz orqali oladi.

 

AQSh va Isroil tomonidan 28-fevral kuni amalga oshirilgan hujumlardan so‘ng, Eron Hormuz bo‘g‘ozidagi harakatni amalda cheklab qo‘ygan. 

 

Ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu yo‘lak orqali odatda dunyo neftining va suyultirilgan tabiiy gazning qariyb 20 foizi tashiladi. Mojaro esa global yoqilg‘i narxlarining oshishiga olib kelgan.

 

Xalqaro energetika agentligi rahbari Fatih Birol dushanba kuni ushbu vaziyat dunyoni so‘nggi o‘n yilliklardagi eng yirik energetik inqirozlardan biriga olib kelishi mumkinligini aytdi. U hozirgi holatni 1970-yillardagi energetik inqirozlar hamda Rossiyaning 2022-yilda Ukrainaga bostirib kirishi oqibatlari bilan taqqosladi.

 

Tramp ijtimoiy tarmoqdagi bayonotida, agar Eron 48 soat ichida Ho‘rmuz bo‘g‘ozini to‘liq va hech qanday tahdidsiz ochmasa, AQSh Eronning elektr stansiyalariga zarba berishini, eng yirik obyektlardan boshlashini ta’kidladi.

 

Bu bayonot Eron raketalari Isroilning Dimona shahriga zarba berganidan keyin, shuningdek Arad shahri yaqinidagi yana bir hujumdan oldin yangradi.

 

Eron parlamenti spikeri Muhammad Bakir Qolibaf yakshanba kuni agar mamlakat elektr stansiyalariga hujum qilinsa, mintaqadagi energetika va suvni tuzsizlantirish infratuzilmalari “qaytarib bo‘lmas darajada vayron qilinishi”ni aytdi.

 

Osiyo-Tinch okeani mintaqasining boshqa bozorlarida ham pasayish kuzatildi: Gonkongning Hang Seng indeksi 2,5% ga, Tayvanning asosiy indeksi esa 2% ga tushdi.

 

Neft narxlari nisbatan barqaror bo‘ldi: Brent markali neft narxi 0,2% ga pasayib, barreli 112 dollarni tashkil etdi, AQSh xom nefti esa 0,3% ga oshib, 98,57 dollarga yetdi.