O‘zbekiston milliy tabiiy meros obyektlariga doir talablar belgilandi
Qurilishlar faqat tabiiy va ekologik toza materiallardan amalga oshiriladi, talablar buzilgan taqdirda ishlar to‘xtatiladi va zarar qoplanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston milliy tabiiy meros obyektlari to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori qabul qilindi. Ushbu Nizom milliy tabiiy meros obyektlarining maqomi, turlari, ro‘yxatini shakllantirish hamda hududlarida qurilish ishlarini amalga oshirish tartibini belgilaydi. Bu haqda Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi matbuot xizmati xabar berdi.
Milliy tabiiy meros obyektlari quyidagi turlarga bo‘linadi:
Biologik — 50 yillik va undan ortiq yoshdagi daraxtlar, relikt daraxtzorlar, qimmatbaho daraxt turlari, tabiiy landshaft va ekotizimlar, biosfera qo‘riqxonalari, Ramsar konvensiyasi obyektlari, diqqatga sazovor tabiiy joylar, mavsumiy tabiiy hodisalar;
Geologik — geologik kesimlar, geomorfologik obyektlar, tabiiy geologik tuzilma, global geoparklar, fiziografik tuzilmalar, shifobaxsh konlar yoki yotqiziqli hududlar;
Gidrologik — tabiiy suv havzasi, sharshara, buloq, ko‘l va daryolar;
Paleontologik — qadimgi hayot shakllari qoldiqlari.
Nizomga ko‘ra, milliy tabiiy meros obyektlariga muhofaza etiladigan tabiiy hudud maqomi beriladi. Ushbu obyektlar Umumjahon madaniy va tabiiy merosi hamda Ramsar konvensiyasi ro‘yxatiga, shuningdek, Butunjahon biosfera qo‘riqxonalari va Global geoparklar tarmog‘iga kiritilishi mumkin.
Milliy tabiiy meros obyekti hududida quyidagi faoliyatlar taqiqlanadi: tabiiy resurslarni qazib olish, o‘simlik va hayvonot dunyosiga zarar yetkazish, noqonuniy qurilish, daraxt va butalarni kesish, gidrologik va gidrodeologik rejimni o‘zgartirish, tuproq eroziyasi, chiqindilarni saqlash, zaharli moddalar va mineral o‘g‘itlarni ishlatish, sanoat majmualari va boshqa ekologik xavfli ob’ektlar faoliyati.
Qurilish ishlarida inshoot balandligi, tashqi ko‘rinishi va ishlatiladigan materiallar mahalliy landshaftga mos bo‘lishi, tabiiy va ekologik toza materiallardan foydalanilishi talab etiladi. Relyefni o‘zgartirish, daraxt va o‘simliklarga zarar yetkazish va suv obyektlarini buzish taqiqlanadi. Talablar buzilgan taqdirda ishlar to‘xtatiladi va aybdor shaxslar zararlarni qoplash majburiyatiga yuklanadi.
Nizom milliy tabiiy meros obyektlarining muhofazasini mustahkamlash, bioxilma-xillikni saqlash va hududlarning tabiiy holatini barqaror rivojlantirishga xizmat qiladi.
