Markaziy Osiyo urush faxriylariga qanchadan pul berdi?
Bu yil 9 may — Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan O‘zbekistonda Ikkinchi jahon urush qatnashchilari va nogironlarining har biriga 30 mln so‘mdan bir martalik mukofot puli beriladigan bo‘ldi. Umuman olganda, 2026 yil holatiga ko‘ra, Markaziy Osiyoda nechta urush faxriysi yashamoqda va bu yil ularga qancha mukofot puli to‘lanyapti?
Ikkinchi jahon urushi. Necha-necha odamlarning yostig‘ini quritdi. Masalan, urush davrida biz 6,5 mln edik. Shundan 1 million 951 mingdan ortiq vatandoshimiz frontga jo‘natilgan. Ulardan 538 ming nafari halok bo‘lgan. Umuman olganda, Sovet armiyasida Markaziy Osiyo davlatlarining ulushi 10-12 foiz bo’lgan bo‘lsa, eng ko‘pi O‘zbekiston hissasiga to‘g‘ri keladi.
2026-yil holatiga ko‘ra, Markaziy Osiyoda nechta urush faxriysi yashamoqda va bu yil ularga qancha mukofot puli to‘lanyapti?
O‘zbekiston
2023 yil 6 mayda eʼlon qilingan maʼlumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda Ikkinchi jahon urushi va front orti qatnashchilarining soni 174 nafarni tashkil etgan. 2024 yilga kelib, ularning 112 nafari qolgan. 2025 yilda ushbu raqam 82 ga aylangan. Bu yilda esa 60 nafar urush faxriysi umrguzaronlik qilyapti. 9 may — Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan Ikkinchi jahon urush qatnashchilari va nogironlarining har biriga 30 mln so‘mdan bir martalik mukofot puli tayinlangan.
Taʼkidlash joiz, O‘zbekistonda eng ko‘p pul mablag‘i o‘tgan yili berilgan. Xususan, urush qatnashchilari 10 ming dollardan, urush qatnashchilariga tenglashtirilgan shaxslarning har biri 25 mln so‘mdan bir martalik pul mukofoti bilan taqdirlangan. Hozirda urush qatnashchilarining eng ko‘pi Toshkent shahri va Toshkent viloyatida hayot kechiryapti.
Qozog‘iston
Hozirgi paytda Qozog‘istonda Ikkinchi jahon urushining 83 nafar guvohi qoldi. Ularning 69 nafari -urush qatnashchilari, 14 nafari - nogironlari hisoblanadi. Faxriylarning 26 nafari Olmaota shahrida istiqomat qilyapti. 2025 yilda ular 111 nafar bo‘lgan. Maʼlum bo‘lishicha, mamlakatda g‘alabaning 81 yilligi munosabati bilan Ikkinchi jahon urushi faxriylariga 5 million tenge yaʼni 10 000 AQSH dollaridan ortiq pul berilgan. Bundan tashqari, urushda halok bo‘lganlarning bevalari, nogironlar, front ortida xizmat qilganlar, hammasi bo‘lib 32 900 kishi bayram puli olgan.Qayd etilishicha, Qozog‘istonda pensiya va boshqa ijtimoiy nafaqalar har yili oshirilmoqda.
2026 yil 1 may holatiga ko‘ra, Ikkinchi Jahon urushi faxriylari pensiyalarni hisobga olganda 290 000, urush davrida nogiron bo‘lganlar esa 300 000 tenge o‘rtacha oylik nafaqa oladi. Bu 600 dollardan ko‘proq. Moliyaviy mablag‘lardan tashqari, yagona ijtimoiy himoya tizimi yaratilgan. Bayonotda aytilishicha, urush faxriylariga bepul muolaja, ixtisoslashgan shifoxonalarda malakali tibbiy yordam, uy-joy va boshqa yordam ko‘rsatilmoqda.
Taʼkidlash joiz, qozog‘istonlik urush qatnashchilariga o‘tgan yil ham 5 mln tenge berilgan.
Qirg‘iziston
Qirg‘iziston Mehnat vazirligi 2026 yil holatiga ko‘ra, mamlakatda 24 nafar urush faxriysi qolganini maʼlum qildi. Shundan 8 nafari urush qatnashchisi hisoblanadi. Sadir Japarov urush faxriylariga 200 ming somdan to‘lashni topshirgan. Bu o‘zbek so‘mida 27 mlndan ko‘proqni tashkil etadi.2025 yilda Qirg‘izistonda 32 nafar urushi faxriysi bo‘lgan. O‘shanda ularning har biri 100 000 somdan olgan.
Tojikiston
2026 yil 30 aprel holatiga ko‘ra, Tojikistonda 8 nafar urush faxriysi istiqomat qiladi. Prezident Imomali Rahmon ularning har biriga 50 ming somoniydan ajratdi. Bu so‘mda 64 mln degani. Frontortida mehnat qilgan 39 nafar kishiga esa 10 ming somoniydan tayinlangan.Maʼlumot o‘rnida, o‘tgan yili mamlakatda urush qatnashchilari va nogironlariga 25 ming somoniydan berilgan. O‘shanda urush qatnashchilari 17 nafar, frontorti mehnatkashlari 121 nafar edi.
Turkmaniston
Bu mamlakatda qancha urush qatnashchilari borligi haqida ochiq maʼlumotlar mavjud emas. Pul mukofotlari miqdori esa deyarli oshkor etilmaydi. Ayrim manbalarga ko‘ra, 2023 yilda urush faxriylariga 200 manat berilgani aytiladi. Bu rasmiy kurs bo‘yicha taxminan 57 dollar. 4 may kuni prezident Serdar Berdimuhamedov imzolagan farmonda ham pul mablag‘lari miqdori ko‘rsatilmagan.
Hujjatda urush faxriylariga va front ortidagi mehnatkashlarga davlat rahbari nomidan pul va qimmatbaho sovg‘alar topshirilishi belgilangan. Shuningdek, hokimliklarga xotira tadbirlarini tashkil etish vazifasi yuklatilgan.
