Jurnalistlarning yangi Axloq-odob kodeksi loyihasi jamoatchilik muhokamasiga qo'yildi
Kodeks loyihasi jurnalistlarning kasbiy mas’uliyati, axborot ishonchliligi va media etikasi bo‘yicha zamonaviy me’yorlarni belgilashga qaratilgan.
O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi qoshidagi Ishchi guruh tomonidan milliy jurnalistikaning zamonaviy rivojlanish tendensiyalari, media makonidagi yangi talablar hamda ilg‘or xalqaro tajribalar asosida ishlab chiqilgan yangi tahrirdagi “O‘zbekiston jurnalistlarining Axloq-odob kodeksi” loyihasi keng jamoatchilik muhokamasiga qo‘yildi. Xususan, Kodeks loyihasi Uyushmaning veb-saytiga joylashtirilgan.
Mazkur hujjat jurnalistlar, tahririyatlar, axborot agentliklari, bosma va elektron ommaviy axborot vositalari, onlayn platformalar hamda jamoat manfaatlariga daxldor axborotlarni muntazam tayyorlaydigan va tarqatadigan media subyektlari faoliyatida amal qilinishi lozim bo‘lgan kasbiy-axloqiy me’yorlarni belgilashga qaratilgan.
Kodeks loyihasining asosiy maqsadi jurnalistika sohasida kasbiy mas’uliyatni kuchaytirish, axborotning haqqoniyligi va ishonchliligini ta’minlash, inson huquqlari hamda qadr-qimmatini himoya qilish, tahririyatlar mustaqilligini mustahkamlash va media faoliyatida ochiqlik hamda shaffoflik tamoyillarini yanada rivojlantirishdan iborat.
Hujjatda axborotni yig‘ish, tekshirish va tarqatish standartlari, manbalar bilan ishlash qoidalari, fakt va fikrni ajratish tamoyillari, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish, bolalar hamda himoyaga muhtoj shaxslar haqidagi materiallarni yoritishning etik mezonlari alohida belgilangan.
Shuningdek, kodeks loyihasida jurnalistlarning ijtimoiy tarmoqlardagi faoliyati, raqamli media muhitidagi kasbiy mas’uliyati, sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning etik tamoyillari, mualliflik huquqi va axborot xavfsizligi bilan bog‘liq masalalar ham o‘z aksini topgan.
Media hamjamiyatining o‘zini o‘zi tartibga solish mexanizmlarini rivojlantirish maqsadida O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi huzurida mustaqil Etika komissiyasini tashkil etish, murojaat va shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibi hamda tahririyatlar faoliyatida mas’uliyat va ochiqlikni ta’minlashga doir normalar ham nazarda tutilgan.
Muhimi, hujjatda jurnalistika erkinligi, tahririyat mustaqilligi va so‘z erkinligi tamoyillarini mustahkamlash asosiy ustuvor yo‘nalish sifatida qayd etilib, undan senzura yoki bosim vositasi sifatida foydalanilishiga yo‘l qo‘yilmasligi alohida ta’kidlangan.
O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi jurnalistlar, blogerlar, media ekspertlari, oliy ta’lim muassasalari vakillari, fuqarolik jamiyati institutlari hamda keng jamoatchilikni kodeks loyihasi muhokamasida faol ishtirok etishga chorlamoqda. Bildirilayotgan taklif va tavsiyalar hujjatni yanada takomillashtirish, zamonaviy jurnalistik etika standartlarini shakllantirish hamda mamlakatimiz media makonida mas’uliyatli va professional jurnalistika tamoyillarini mustahkamlashga xizmat qiladi.
