Ertaga, 21-iyun yilning eng uzun kuni bo‘ladi

 

Associated Press agentligining xabar berishicha, 21-iyun kuni Shimoliy yarim shar aholisi yilning eng uzun kunini boshdan kechiradi. Mazkur astronomik hodisa yozgi quyosh turishi deb ataladi va Quyoshning osmondagi eng yuqori nuqtaga ko‘tarilishi bilan tavsiflanadi.

 

Ushbu davrda kunduzgi yorug‘lik davomiyligi maksimal darajaga yetadi va Quyosh ufq uzra eng uzoq vaqt davomida ko‘rinib turadi. Shundan so‘ng Shimoliy yarim sharda kunduzlar asta-sekin qisqara boshlaydi va bu jarayon dekabr oyidagi qishki quyosh turishigacha davom etadi.

 

Janubiy yarim sharda esa buning aksi kuzatiladi. U yerda yilning eng qisqa kuni qayd etilib, astronomik qish fasli boshlanadi.

 

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, “quyosh turishi” atamasi lotincha sol — “quyosh” va stitium — “to‘xtash” so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, Quyoshning osmondagi ko‘rinma harakati ma’lum nuqtada go‘yoki to‘xtagandek ko‘rinishini anglatadi.

 

Astronomlarning izohiga ko‘ra, Yer o‘qining qiyaligi sababli Quyosh nuri yil davomida Shimoliy va Janubiy yarim sharlar o‘rtasida turlicha taqsimlanadi. Aynan shu omil fasllarning almashinuvi hamda kunduz va tun davomiyligidagi farqlarni yuzaga keltiradi.

 

Yozgi quyosh turishi odatda 20–22-iyun oralig‘ida sodir bo‘ladi. Bu yil ushbu hodisa 21-iyun sanasiga to‘g‘ri kelmoqda. Qishki quyosh turishi esa odatda 20–23-dekabr kunlari orasida kuzatilib, Shimoliy yarim sharda yilning eng qisqa kuni va eng uzun tunini boshlab beradi.