YUNESKO Afg‘oniston ta’lim tizimidagi inqiroz chuqurlashishidan ogohlantirdi
Tolibonning ayollar va qizlarning ta’lim olishiga qo‘ygan cheklovlari mamlakatdagi malakali ayol o‘qituvchilar tanqisligini kuchaytirib, ta’lim tizimiga uzoq muddatli zarar yetkazishi mumkin.
YUNESKO ma’lumotlariga ko‘ra, Tolibon 2021-yilda hokimiyatga qaytganidan beri 2,4 millionga yaqin afg‘on qizi o‘rta ta’limdan chetlashtirilgan. Afg‘oniston hozirda qizlar va ayollarning o‘rta hamda oliy ta’lim olishini rasman taqiqlagan dunyodagi yagona davlat bo‘lib qolmoqda.
Qizlarning ta’lim olishiga qo‘yilgan cheklovlar mamlakatdagi o‘qituvchilar yetishmovchiligini ham kuchaytirmoqda. YUNESKO hisob-kitoblariga ko‘ra, 2030-yilga borib Afg‘onistonda 11 mingdan ortiq malakali ayol o‘qituvchi yetishmasligi mumkin. Bu esa, ayniqsa, boshlang‘ich ta’lim sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi kutilmoqda.
Tashkilot ma’lumotlariga ko‘ra, Afg‘onistonda 2 milliondan ortiq boshlang‘ich maktab yoshidagi bola qizlar ta’limiga qo‘yilgan taqiqdan boshqa sabablar tufayli ham maktabga bormayapti. Mamlakatdagi ta’lim sifati bilan bog‘liq muammolar yanada kengayib, 10 yoshli bolalarning qariyb 90 foizi oddiy matnni o‘qib tushuna olmaydigan darajaga yetgan.
YUNESKO cheklovlarning iqtisodiy oqibatlariga ham e’tibor qaratgan. Tashkilot hisob-kitobiga ko‘ra, ayollarning ta’lim olishi va mehnat bozorida ishtirok etishidagi cheklovlar 2066-yilgacha 600 mingga yaqin ayolning ishchi kuchidan chiqib ketishiga olib kelishi mumkin. Natijada mamlakat iqtisodiyoti 9,6 milliard dollar miqdoridagi daromaddan mahrum bo‘lishi ehtimoli bor.
