O‘zbekistonda “Bozor nazorati to‘g‘risida”gi qonun ma’qullandi
Xavfli va sifatsiz nooziq-ovqat mahsulotlarini aniqlash hamda muomaladan chiqarishning yangi mexanizmi joriy etiladi.
Oliy Majlis Senatining 18-yalpi majlisida “Bozor nazorati to‘g‘risida”gi qonun muhokama qilinib, senatorlar tomonidan ma’qullandi.
Yangi qonun O‘zbekistonda texnik jihatdan tartibga solish tizimini takomillashtirish, nooziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini ta’minlash hamda iste’molchilar huquqlarini yanada samarali himoya qilishga qaratilgan.
Qonun Jahon savdo tashkilotining Savdodagi texnik to‘siqlar to‘g‘risidagi bitimi va xalqaro ilg‘or tajriba talablariga muvofiq ishlab chiqilgan.
Xavfga asoslangan bozor nazorati joriy etiladi
Yangi tartib bilan xavflarni baholashga asoslangan bozor nazorati mexanizmi joriy etiladi. Bu orqali bozorda inson hayoti va sog‘lig‘iga, atrof-muhitga yoki boshqa manfaatlarga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan mahsulotlarni tezkor aniqlash va muomaladan chiqarish imkoniyati kengaytiriladi.
Senatning Byudjet va iqtisodiy masalalar qo‘mitasi raisi Erkin Gadoyevning ta’kidlashicha, yangi tizim tadbirkorlarni ommaviy nazorat qilish yoki jazolashga emas, balki monitoring va yuqori xavfga ega mahsulotlarni aniqlashga qaratiladi.
Texnik talablarga javob bermaydigan mahsulot aniqlangan taqdirda uni muomaladan chiqarish, qaytarib olish yoki undan foydalanishni cheklash kabi choralar qo‘llanadi.
Bojxona nazorati ham kuchaytiriladi
Qonunga ko‘ra, bojxona organlari xavflarni boshqarish tizimi natijalariga asosan mahsulotning majburiy talablarga mos kelmasligi uchun yetarli asoslar mavjud bo‘lsa, uning erkin muomalaga chiqarilishini vaqtincha to‘xtatib turishi mumkin.
Shuningdek, bozor nazorati organlari, ularning mansabdor shaxslari hamda tadbirkorlik subyektlarining huquq va majburiyatlari, shuningdek, javobgarligi aniq belgilanadi.
Nazorat tadbirlarini qonun talablariga zid ravishda amalga oshirgan yoki xizmat vazifalarini lozim darajada bajarmagan mansabdor shaxslar ham belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
Qonunda bozor nazorati doirasida inson hayoti va sog‘lig‘iga yetkazilgan zararni qoplash mexanizmlari ham mustahkamlanmoqda.
Senator Erkin Gadoyevning qayd etishicha, yangi qonun halol faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni kontrafakt va sifatsiz mahsulotlarni olib kiruvchi insofsiz raqobatchilardan himoya qilish bilan birga, iste’molchilarning xavfsiz mahsulot xarid qilish huquqini kafolatlashga xizmat qiladi.
Qonunning qabul qilinishi O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lish jarayonida ham muhim qadam sifatida baholanmoqda. Yangi tizim savdodagi texnik to‘siqlarni kamaytirish va mahalliy mahsulotlarning xalqaro bozordagi raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
