O‘zbekistonning davlat qarzi 48,3 mlrd dollarga yetdi

 

2026-yil 1-iyul holatiga O‘zbekistonning davlat qarzi 48,3 mlrd dollarni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich bir yil avvalgiga nisbatan 4,8 mlrd dollarga oshgan. Davlat qarzining mamlakat yalpi ichki mahsulotiga nisbati esa 27 foizni tashkil etgan.

 

Jami davlat qarzining 40,7 mlrd dollari yoki 84 foizi tashqi qarz, 7,6 mlrd dollari yoki 16 foizi esa ichki qarz hissasiga to‘g‘ri keladi. Tashqi qarz bir yil ichida 4,2 mlrd dollarga, ichki qarz esa 642 mln dollarga oshgan.

 

Tashqi qarz tarkibida 21,7 mlrd dollar qat’iy foiz stavkasida, 18,7 mlrd dollar o‘zgaruvchan foiz stavkasida jalb qilingan. Shuningdek, 266 mln dollar miqdorida foizsiz qarzlar mavjud.

 

O‘zbekiston tashqi qarzining 22,5 mlrd dollari xalqaro moliya institutlaridan jalb qilingan. Ularning orasida eng yirik kreditorlar:

• Jahon banki — 9,1 mlrd dollar;

• Osiyo taraqqiyot banki — 8,2 mlrd dollar;

• Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki — 2,3 mlrd dollar;

• Islom taraqqiyot banki — 1,2 mlrd dollar.

 

Xorijiy hukumatlarning moliya tashkilotlaridan jalb qilingan qarzlar hajmi 11,45 mlrd dollarni tashkil etadi. Shundan 3,9 mlrd dollari Xitoy banklari, 3,1 mlrd dollari Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi va boshqa tashkilotlar, 1,3 mlrd dollari esa Fransiya taraqqiyot agentligi va boshqa kreditorlar hissasiga to‘g‘ri keladi.

 

Xalqaro investorlardan jalb qilingan qarzlar qoldig‘i 6,8 mlrd dollar bo‘lib, bu bir yil avvalgidan 1 mlrd dollarga ko‘p.

 

Tashqi qarzning qariyb yarmi — 20,5 mlrd dollar davlat budjeti taqchilligini qoplashga yo‘naltirilgan.

 

Shuningdek:

• yonilg‘i-energetika sohasiga — 5,5 mlrd dollar;

• uy-joy va kommunal xo‘jaligiga — 3,4 mlrd dollar;

• qishloq va suv xo‘jaligiga — 3,3 mlrd dollar;

• transport sohasiga — 3 mlrd dollar;

• sog‘liqni saqlash, ta’lim, AKT va boshqa sohalarga — 3,7 mlrd dollar;

• biznesni qo‘llab-quvvatlashga — 624 mln dollar;

• kimyo sanoatiga — 605 mln dollar yo‘naltirilgan.

 

O‘zbekistonning davlat qarzi 2019-yilda 17,8 mlrd dollar bo‘lgan. Keyingi yillarda bu ko‘rsatkich izchil oshib, 2020-yilda 23,36 mlrd, 2021-yilda 26,3 mlrd, 2022-yilda 29,2 mlrd, 2023-yilda 34,9 mlrd va 2024-yilda 40,2 mlrd dollarga yetgan.

 

2025-yil yakunida davlat qarzi 46,85 mlrd dollarni tashkil etgan. 2026-yil 1-iyul holatiga esa bu ko‘rsatkich 48,3 mlrd dollarga yetgan.

 

Shu bilan birga, davlat qarzining YAIMga nisbati 27 foizni tashkil etmoqda. Amaldagi fiskal strategiyada davlat qarzining YAIMga nisbatini 50 foizdan oshirmaslik maqsadi belgilangan.