11-sentabr teraktlari: Xalid Shayx Muhammad va uch sherigi ustidan sud qachon bo‘lishi belgilandi

 
AQSH harbiy sudyasi podpolkovnik Maykl Shrama 2001-yil 11-sentyabr kuni AQSHda sodir etilgan teraktlarining bosh tashkilotchisi deb ayblanayotgan Xolid Shayx Muhammad va yana uch nafar sudlanuvchi ustidan sud jarayonini 2028-yil 5-iyundan boshlash haqida qaror chiqargan. Ish AQSHning Kubadagi Gvantanamo harbiy bazasidagi tribunalda ko‘rib chiqiladi. Bu haqda Reuters xabar berdi.

 
Sudlanuvchilar qatoriga Valid Muhammad Solih Muborak bin Atash, Mustafo Ahmad Adam al-Havsaviy va Ali Abdul Aziz Ali ham kirgan. Hujumlar oqibatida qariyb 3 ming kishi halok bo‘lgan.

 
Sud jarayoni dastlab 2027-yil yanvarida boshlanishi taklif qilingan. Biroq sudya Shrama bu muddat sudgacha bo‘lgan dalillar va boshqa protsessual masalalarni hal qilish uchun yetarli emasligini bildirgan. Shu sababli sud boshlanishi 2028-yil iyuniga ko‘chirilgan.

 
Sud jarayonining dastlabki bosqichida harbiy xizmatchilardan iborat hay’at tanlanadi. Hay’at shakllantirilganidan 30 kun o‘tib tomonlarning kirish bayonotlari tinglanishi rejalashtirilgan. Shundan keyin prokuratura o‘z dalillarini taqdim etadi, mudofaa tomoni esa tegishli protsessual arizalar bilan chiqishi mumkin. Himoya tomonining asosiy dalillarni taqdim etishi prokuratura ishini yakunlaganidan 60 kun o‘tib boshlanishi belgilangan.

 
Xolid Shayx Muhammad 2003-yilda qo‘lga olingan va keyinchalik Gvantanamoga olib kelingan. U 11-sentabr hujumlarini rejalashtirishda bosh rolni o‘ynaganlikda ayblangan. Uzoq davom etgan sudgacha bo‘lgan jarayonlar sabab ish bo‘yicha sud boshlanishi bir necha bor ortga surilgan.

 
Ish bo‘yicha sudlanuvchilardan ayrimlari o‘lim jazosidan qutulish imkonini beradigan aybni tan olish kelishuviga rozi bo‘lgan edi. Biroq AQSHning sobiq mudofaa vaziri Lloyd Ostin kelishuvni bekor qilgan. 2026-yil iyulida apellyatsiya sudi ham Muhammad va yana ikki sudlanuvchiga mazkur kelishuvlar doirasida aybini tan olishga ruxsat bermagan.