O‘zbekiston xalqaro zaxiralarida oltin ulushi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘ldi

 
Fitch Ratings O‘zbekiston xalqaro zaxiralarida oltinning ulushi bo‘yicha dunyoda yetakchi ekanini ma’lum qilgan. Agentlikning 19-avgustdagi tahliliga ko‘ra, 2026-yil iyun oyi oxirida mamlakat xalqaro zaxiralarining 87 foizi oltin hissasiga to‘g‘ri kelgan.

 
Qirg‘izistonda oltinning xalqaro zaxiralardagi ulushi 80 foizni tashkil qilgan. Shu tariqa O‘zbekiston va Qirg‘iziston zaxiralar tarkibida oltinga eng ko‘p tayanayotgan davlatlar qatoridan joy olgan.

 
Fitch ma’lumotlariga ko‘ra, Kavkaz va Markaziy Osiyo mamlakatlarining tashqi zaxiralari so‘nggi yillarda sezilarli darajada oshgan. Bunga oltin zaxiralarining ko‘payishi va jahon bozorida oltin narxining yuqorilashi asosiy omillardan biri bo‘lgan.

 
O‘zbekistonda oltin zaxiralari qiymati 2024–2026-yillarda qariyb ikki baravar oshgan. Fitch hisob-kitoblariga ko‘ra, ushbu o‘sishning 91 foizi oltin narxining oshishi hisobiga yuz bergan.

 
Oltin mamlakat eksportida ham muhim o‘rin tutadi. Fitch O‘zbekistonda oltin ishlab chiqarish 2024-yilda 129 tonnaga yetganini qayd etgan. Bu 2010-yildagi ko‘rsatkichdan 2,9 baravar ko‘p bo‘lgan. 2025-yilda esa ishlab chiqarish 3 foizga kamaygan.

 
Agentlik oltin narxining yuqoriligi O‘zbekistonning tashqi hisoblariga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatganini bildirgan. Mamlakatning joriy hisob taqchilligi 2023-yildagi YaIMga nisbatan 7,3 foizdan 2025-yilda 3,9 foizgacha qisqargan. Fitch buni qisman oltin eksporti qiymatining 20 foizga oshgani bilan izohlagan.

 
Biroq Fitch xalqaro zaxiralarning katta qismi oltinga to‘planishi konsentratsiya xavfini oshirishini ham qayd etgan. Oltin narxining keskin pasayishi O‘zbekiston zaxiralarining qiymatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

 
Shunga qaramay, Fitch oltin narxining pasayishi o‘z-o‘zidan O‘zbekistonning suveren kredit reytingiga salbiy ta’sir ko‘rsatishini kutmayotganini bildirgan.