Har beshinchi bola internetda jinsiy zo‘ravonlik yoki ekspluatatsiyaga uchragan — UNICEF
Bolalar huquqlarini himoya qilish xalqaro tashkiloti 21 mamlakatdagi tadqiqot asosida bir yil davomida 12–17 yoshli qariyb 20 million bola internet orqali jinsiy zo‘ravonlik yoki ekspluatatsiyaning kamida bir turiga duch kelganini maʼlum qildi.
UNICEF hisobotiga ko‘ra, o‘rganilgan mamlakatlarda 12–17 yoshli internet foydalanuvchi bolalarning qariyb har beshinchisi texnologiyalar orqali jinsiy zo‘ravonlik yoki ekspluatatsiyaga uchragan. Tadqiqot 2020–2025 yillarda 21 mamlakatda o‘tkazilgan so‘rovlar va qariyb 21 ming nafar bola haqidagi maʼlumotlarga asoslangan.
Hisobotda 15 milliondan ortiq bola istalmagan jinsiy mazmundagi kontentga duch kelgani, qariyb 9 million bola esa o‘z xohishiga qarshi jinsiy suhbatlarga kirishishga yoki jinsiy tasvirlarni yuborishga majburlangani qayd etilgan. Yana 4 million bolaning jinsiy tasvirlari roziligisiz tarqatilgan.
Bunday holatlarning qariyb 60 foizi ijtimoiy tarmoqlarda sodir bo‘lgan. Eng ko‘p tilga olingan platformalar orasida Facebook, WhatsApp, Instagram, Snapchat va TikTok bor. Holatlarning yana 14 foizi onlayn o‘yinlar bilan bog‘liq bo‘lgan.
Tadqiqot sunʼiy intellekt bilan bog‘liq yangi xavfni ham ko‘rsatgan. Maʼlumot to‘plangan to‘qqiz mamlakatda taxminan 1,1 million bola o‘zining tasviri asosida sunʼiy intellekt yordamida jinsiy mazmundagi soxta rasm yoki videolar yaratilganini bildirgan.
Muammo ko‘lamini aniqlashni qiyinlashtirayotgan omillardan biri jabrlanganlarning juda kam qismi yordam so‘raganidir. Tadqiqotga ko‘ra, holatlarning 1 foizidan ham kami politsiya, ijtimoiy xodim yoki ishonch telefonlariga xabar qilingan. UNICEF hukumatlar va texnologik kompaniyalarni bolalarni himoya qilish choralarini kuchaytirish, qonunchilikni sunʼiy intellekt orqali yaratiladigan jinsiy kontent kabi yangi tahdidlarga moslashtirish va xabar berish tizimlarini yaxshilashga chaqirgan.
