Qizil dengizda navbatdagi xavf: Husiylar Moxa portini egalladi
Mazkur bo‘g‘oz Qizil dengiz va Aden ko‘rfazini bog‘laydi hamda Osiyo, Yevropa va Yaqin Sharq o‘rtasidagi muhim dengiz savdo yo‘llaridan biri hisoblanadi.
Yamanda Eron qo‘llab-quvvatlayotgan husiylar mamlakat g‘arbiy sohilidagi Moxa port shahrini nazoratga oldi. Bu Bob al-Mandab bo‘g‘ozi yaqinidagi muhim hudud ustidan nazoratni kuchaytirish imkonini beradi.
Husiylarning Moxani egallashi Saudiya Arabistoni qo‘llab-quvvatlayotgan Yaman hukumati kuchlari bilan so‘nggi kunlarda kuchaygan to‘qnashuvlar fonida sodir bo‘ldi. Hukumat kuchlari port shahridan chekinishga majbur bo‘lgan.
Moxa Bob al-Mandab bo‘g‘ozidan taxminan 80 kilometr masofada joylashgan. Mazkur bo‘g‘oz Qizil dengiz va Aden ko‘rfazini bog‘laydi hamda Osiyo, Yevropa va Yaqin Sharq o‘rtasidagi muhim dengiz savdo yo‘llaridan biri hisoblanadi.
Husiylarning Moxani egallashi ularga Bob al-Mandab orqali harakatlanadigan kemalarga bosim o‘tkazish imkoniyatini oshirishi mumkin. Bu, ayniqsa, mintaqada energetika resurslari tashuvlari uchun xavflarni kuchaytirishi mumkin.
Yaman rasmiylari, shuningdek, husiylar Qizil dengizdagi Hanish orollari atrofida ham o‘z kuchlarini joylashtirayotganini bildirgan. Strategik ahamiyatga ega ushbu hududlar ustidan nazorat Bob al-Mandab bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan dengiz qatnoviga taʼsir o‘tkazish imkonini yana-da oshiradi.
Moxaning qo‘lga olinishi Yamanda 2022 yildan buyon nisbatan barqaror bo‘lib kelgan vaziyatning yana izdan chiqishi xavfini kuchaytirmoqda. Tahlilchilar husiylarning janub va g‘arb tomon ilgarilashi Yaman hukumati kuchlarining taʼminot yo‘llariga ham bosim o‘tkazishi mumkinligini taʼkidlamoqda.
Yaman Prezidentlik yetakchilik kengashi raisi o‘rinbosari Tariq Solih hukumat kuchlari orasida qurbonlar borligini maʼlum qilgan. U qo‘shinlarni qayta tashkil etish maqsadida xavfsiz hududda muqobil qo‘mondonlik markazi tashkil etilishini bildirgan.
Moxa portining qo‘ldan ketishi Yamandagi ichki nizoning yana-da keskinlashishi bilan birga, Qizil dengiz orqali xalqaro savdo va energiya tashuvlari uchun yangi xavflar yuzaga kelishi ehtimolini oshirmoqda.
