Dunyoda dizel taqchilligi kuchaymoqda: tanqislik 2027-yilgacha davom etishi mumkin
Xitoy eksportining oshishi va neftni qayta ishlash korxonalarining yuqori rentabellik bilan ishlayotgani bozordagi bosimni qisman yumshatmoqda.
Jahonda dizel yoqilg‘isi zaxiralari tarixiy eng past darajaga tushib, narxlar rekord ko‘rsatkichlarga yaqinlashmoqda. Tahlilchilarga ko‘ra, yoqilg‘i taqchilligi 2027-yilgacha davom etishi mumkin.
Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, Yaqin Sharq va Rossiyadan kuniga millionlab barrel neft mahsulotlari yetkazib berilishiga harbiy harakatlar ta’sir ko‘rsatmoqda. AQShda dizel yoqilg‘isining chakana narxi sentyabr oyida ilk bor bir gallon uchun 6 dollardan oshgan.
AQSh Energetika axborot boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, mamlakatdagi dizel zaxiralari 107,9 million barrelgacha kamaygan. Bu 1982-yildan buyon yilning shu davri uchun qayd etilgan eng past ko‘rsatkichdir.
Tahlilchilar zaxiralar 100 million barreldan ham pastga tushishini va 2026-yil oxirigacha, shuningdek, 2027-yilning katta qismida so‘nggi besh yillik o‘rtacha darajadan past bo‘lib qolishini prognoz qilmoqda.
Yevropaning Amsterdam–Rotterdam–Antverpen (ARA) neft mahsulotlari markazida iyul oyida dizel zaxiralari so‘nggi besh yildagi o‘rtacha ko‘rsatkichdan 16 foizga past bo‘lgan. Singapurda esa distillyat yoqilg‘ilari zaxirasi 8,2 million barrelni tashkil etgan. Bu o‘tgan yilgi 9,6 million barreldan kam.
Rossiyaning dizel eksportiga qo‘yilgan cheklovlarni oktabr oxirigacha uzaytirishi kutilmoqda. Bu jahon bozoriga yoqilg‘i yetkazib berilishini yanada qisqartirishi mumkin.
Shu bilan birga, Xitoy eksportining oshishi va neftni qayta ishlash korxonalarining yuqori rentabellik bilan ishlayotgani bozordagi bosimni qisman yumshatmoqda.
Ekspertlar Yaqin Sharq yoki Ukrainadagi harbiy harakatlarning yanada kuchayishi, shuningdek, yirik neftni qayta ishlash zavodlaridan birida avariya yuz berishi yoqilg‘i narxlarining keskin oshishiga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
Jahon bozorida yoqilg‘i ta’minoti neftni qayta ishlash quvvatlarining cheklangani, Rossiya eksportiga qo‘yilgan cheklovlar va qishki talabning oshishi sabab kamida sovuq mavsum oxirigacha cheklangan darajada qolishi kutilmoqda.
