Londonda jazirama oqibatlari: uylar darz ketib, cho‘ka boshladi
Mutaxassislar buni quruq ob-havo tufayli loyli tuproqning qisqarishi bilan bog‘lamoqda.
2026-yil yozida Londonning ayrim hududlarida uylar devorlarida zigzagsimon yoriqlar paydo bo‘lgan, eshiklar qadalib qolgan va derazalar deformatsiyalangan. Ayrim binolarda esa cho‘kish belgilari kuzatilgan. Bu haqda CNN xabar berdi.
London va Angliyaning janubi-sharqiy hududlari quruq va issiq ob-havo kuchaytirayotgan tuproq cho‘kishi muammosiga duch kelmoqda. Jazirama vaqtida tuproqdagi namlik kamayib, loyli qatlam qisqaradi. Poydevor ostidagi tuproqning notekis qisqarishi binolarning cho‘kishiga olib kelishi mumkin.
Britaniya geologiya xizmati vakili tuproq cho‘kishini Buyuk Britaniyadagi eng xavfli geologik hodisalardan biri sifatida baholagan. Mutaxassislar global isish kuchaygani sari muammo ham kengayishi mumkinligini bildirgan.
Qayd etilishicha, Londonda loyli tuproq keng tarqalgan. U namlikni yutganda kengayadi, quriganida esa qisqaradi. Bu jarayon “qisqarish-kengayish” deb ataladi. Daraxtlar ham jarayonni kuchaytirishi mumkin: issiq havoda ularning ildizlari namlik izlab chuqurroq kirib boradi va tuproqdagi suv miqdorini kamaytiradi. Eski binolar bunday jarayonga ko‘proq moyil. London uylarining yarmidan ko‘pi 1945-yilgacha qurilgan bo‘lib, ularning ayrimlarida poydevorlar nisbatan sayoz joylashtirilgan.
Aviva sug‘urta kompaniyasi prognoziga ko‘ra, 2030-yilga kelib Londonning ayrim hududlaridagi ko‘chmas mulkning 100 foizi tuproq cho‘kishi xavfiga duch kelishi mumkin. Xususan, Kensington, London Siti va Vestminster hududlari tilga olingan.
Muammo London bilan cheklanmayapti. CNN ma’lumotiga ko‘ra, bundan 40 yil avval tuproq cho‘kishi asosan London va Angliyaning janubi-sharqida kuzatilgan bo‘lsa, iqlim o‘zgarishi sabab hozir Buyuk Britaniyaning boshqa hududlarida ham xavf ortmoqda.
Building & Structural Consultants direktori Bob Gibsonning aytishicha, har bir issiq yozdan keyin tuproq cho‘kishi bilan bog‘liq sug‘urta da’volari soni oshadi. 2025-yilda Buyuk Britaniyada sug‘urta sohasi tuproq cho‘kishi bilan bog‘liq da’volar uchun 415 mln dollar to‘lagan. Bu 2024-yilga nisbatan 10 foiz ko‘p.
