Ish joyida shahvoniy shilqimlikka yo‘l qo‘yilmaydi: Senat qonunni ma’qulladi
Mehnat kodeksiga shahvoniy shilqimlikni taqiqlash, ish beruvchining xodimlar uchun xavfsiz muhit yaratish majburiyatini belgilashga qaratilgan o‘zgartirishlar kiritiladi.
Oliy Majlis Senati Mehnat kodeksini mehnat va mashg‘ulotlar sohasida shahvoniy shilqimlikka yo‘l qo‘yilmasligini nazarda tutuvchi yangi norma bilan to‘ldirishga qaratilgan qonunni ma’qulladi.
Senatning 2-oktyabr kuni bo‘lib o‘tgan yalpi majlisida ko‘rib chiqilgan qonun bilan Mehnat kodeksiga mehnat va mashg‘ulotlar sohasida kamsitish sifatida baholanadigan belgilar qatori kengaytirilmoqda. Xususan, terining rangi va siyosiy qarashlar ham shunday belgilar qatoriga kiritiladi.
Shuningdek, Mehnat kodeksi shahvoniy shilqimlikka yo‘l qo‘yilmasligini belgilovchi 8-1-modda bilan to‘ldiriladi.
Yangi normaga ko‘ra, shaxs uchun nomaqbul bo‘lgan, uning sha’ni va qadr-qimmatini tahqirlaydigan, tashqi qiyofasi yoki qaddi-qomatini tavsiflash, imo-ishora qilish, teginish yoki chaqirishda ifodalangan shahvoniy xususiyatga ega harakatlar shahvoniy shilqimlik sifatida baholanadi.
Qonunda ish beruvchining mehnat jamoasida shahvoniy shilqimlikdan xoli muhit yaratish uchun zarur choralarni ko‘rish majburiyati ham belgilanmoqda. Xodimlarga bunday holatlar yuzasidan xavfsiz va maxfiy tarzda murojaat qilish imkoniyati yaratiladi, murojaatlarni xolisona ko‘rib chiqish mexanizmlari yo‘lga qo‘yiladi.
Senatning Yoshlar, xotin-qizlar, madaniyat va sport masalalari bo‘yicha qo‘mitasi raisi Orzigul Mo‘ydinovaning ma’lum qilishicha, 2024-yilda shahvoniy shilqimlik bo‘yicha 2009 ta ma’muriy ish ko‘rilib, 2106 nafar shaxs javobgarlikka tortilgan. 2025-yilda esa mazkur ko‘rsatkich qariyb 23 foizga oshgan.
2026-yilning birinchi yarim yilligida sudlar tomonidan 1240 ta ish bo‘yicha 1293 nafar shaxs javobgarlikka tortilgan.
Senatorning qayd etishicha, ushbu ishlarning barchasi ham ish joyida sodir etilmagan. Biroq keltirilgan ko‘rsatkichlar shahvoniy shilqimlik bilan bog‘liq huquqbuzarliklarning dolzarbligini ko‘rsatadi.
Qonunchilik tashabbusi doirasida AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya, Gruziya, Ozarbayjon, Qirg‘iziston va boshqa davlatlarning mehnat qonunchiligi ham o‘rganilgan.
Senatorlarning ta’kidlashicha, yangi normalar mehnat sohasida teng imkoniyatlarni ta’minlash, kamsitishlarning oldini olish hamda fuqarolarning mehnat huquqlarini himoya qilishning huquqiy kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan.
