Bugungi kunda tadbirkorlikni rivojlantirish har qanday mamlakat iqtisodiyotining muhim tayanchidir. O'zbekistonda tadbirkorlarni qo'llab-quvvatlash va ularning huquqlarini ishonchli himoya qilish borasida tizimli islohotlar amalga oshirilmoqda. Mamlakatimizda qulay biznes muhitini yaratish, nazorat qiluvchi organlar mas'uliyatini oshirish va tadbirkorlik faoliyatiga noqonuniy aralashuvlarning oldini olish borasidagi chora-tadbirlar davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri hisoblanadi.
Davlatimiz rahbari tomonidan har yili o'tkaziladigan ochiq muloqot ham tadbirkorlarni qiynayotgan muammolarni tinglash va ularga yechim topishga qaratilgan. Joriy yilda bo'lib o'tgan ochiq muloqotda ham tadbirkorlar uchun jazo choralarini yengillashtirish, ularning faoliyatiga asossiz aralashuvlarning oldini olishga qaratilgan takliflarni ishlab chiqish bo'yicha bir qator topshiriqlar berilgan edi.
Shu munosabat bilan, O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan qabul qilingan "Tadbirkorlar huquqlari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-184-son Farmoni tadbirkorlarning ishonchli faoliyat yuritishi uchun yanada keng imkoniyatlar yaratmoqda. Ushbu farmon tadbirkorlikning ustuvor ahamiyatini yana bir bor namoyon etar ekan, mamlakatda barqaror iqtisodiy rivojlanishni ta'minlashga xizmat qiladi.
Mazkur Farmon asosida tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga noqonuniy aralashuvlarning oldini olish, tekshirishlarni tashkil etish tizimini takomillashtirish va mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirish orqali qulay biznes muhitini yaratish maqsad qilingan.
Farmon bilan quyidagi muhim o'zgarishlar kiritilmoqda:
2025-yil 1-yanvardan:
Jismoniy shaxs tomonidan tadbirkorlik faoliyatini yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat ro'yxatidan o'tmasdan amalga oshirganlik uchun moliyaviy jarima bekor qilinadi;
Fiskal belgilarni aks ettirish tartibini buzish, majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzish va xodimlar sonini yashirish kabi huquqbuzarliklar uchun majburiy javobgarlik bekor qilinadi.
2025-yil 1-martdan:
Sudda ish yuritish taraflar kelishuv bitimi tuzganligi sababli tugatilganda, tadbirkorlik subyektlari va fuqarolarga davlat bojining bir qismi qaytarib beriladi.
Nazorat qiluvchi organlar faoliyati takomillashtiriladi:
Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini nazorat qilishga vakolatli organlar va ularning nazorat sohalari ro'yxati tasdiqlandi;
"Xavfni tahlil qilish" elektron tizimi joriy etiladi va tekshiruvlar xavf darajasiga qarab o'tkaziladi;
Barcha tekshiruvlar "Yagona davlat nazorati" axborot tizimida ro'yxatga olish orqali Biznes-ombudsmanni xabardor etish tartibida amalga oshiriladi.
Nazorat qiluvchi organlar xodimlarining malakasi oshiriladi:
Tekshirish huquqini beruvchi maxsus guvohnomaga ega xodimlar har ikki yilda Biznes-ombudsman tomonidan tashkil etiladigan o'quv kurslarida malakasini oshiradi.
Nazorat qiluvchi organlar faoliyati baholanadi:
Biznes-ombudsman har yili nazorat qiluvchi organlar faoliyatini baholab, ularning reytingini e'lon qilib boradi.
Ushbu Farmonning qabul qilinishi tadbirkorlik muhitini yanada yaxshilash, tadbirkorlar huquqlari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish, nazorat qiluvchi organlar faoliyatini takomillashtirish va ularning mas'uliyatini oshirishga xizmat qiladi.
Biznes-ombudsman devoni faoliyati
Joriy yilning 10 oyi davomida Biznes-ombudsman devoniga tadbirkorlik subyektlaridan 15 509 ta murojaat kelib tushgan. Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish borasida 2117 ta ta'sir chorasi qo'llanilgan. Natijada 16,1 milliard so'mlik da'vo tadbirkorlar foydasiga hal etilgan. Shuningdek, tadbirkorlik sohasidagi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish bo'yicha 9 ta normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqilgan. 648 ta normativ-huquqiy hujjat loyihasi huquqiy ekspertizadan o'tkazilib, ular bo'yicha 617 ta taklif va e'tirozlar yuborilgan.