БМТ Ўзбекистонга чигирткаларга қарши курашда амалий ёрдам кўрсатмоқда
Бутунжаҳон озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти билан бу бўйича муҳим лойиҳа амалга оширилмоқда.
Марказий Осиёда чигирткалар озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашга хавф солувчи ўткир минтақавий муаммо ҳисобланади. Масалан, 2020 йилда чигирткалар “ҳужуми” 327,4 минг гектар майдонга тарқалган.
Зарарли ҳашаротлар билан боғлиқ муаммонинг глобал моҳиятини ҳисобга олган ҳолда, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) Япония халқаро ҳамкорлик агентлиги (JICA) билан ҳамкорликда Марказий Осиё давлатларига «Марказий Осиёда чигирткаларга қарши курашишни такомиллаштириш (II босқич)» минтақавий лойиҳаси доирасида ёрдам кўрсатмоқда. Мазкур лойиҳа Афғонистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистонда амалга ошириляпти.. Бу орқали Марказий Осиё мамлакатлари қишлоқ хўжалигига ҳам, давлатларнинг озиқ-овқат хавфсизлигига ҳам ижобий таъсир кўрсатишига, шунингдек, чигирткаларга қарши курашишда минтақавий ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш мумкин.
Лойиҳани амалга ошириш жараёнида юқорида қайд этиб ўтилган мамлакатларга чигирткаларни кузатиш ва назорат қилиш учун ускуналар ва жиҳозлар, шахсий ҳимоя воситалари, шунингдек, хавфли зараркунандаларга қарши курашиш учун чигирткаларни назорат қилиш бўйича янги билим ва технологиялар тақдим қилинади. Шунингдек, билим ва кўникмаларга алоҳида эътибор қаратилади.
Масалан, лойиҳа доирасида жорий йилнинг июль ойи охирида Тошкент шаҳрида ФАО халқаро маслаҳатчиси, геоахборот тизимлари бўйича эксперт Надия Муратова ЎЗбекистон Республикаси Ўсимликларни ҳимоя қилиш агентлиги ходимлари, Ўсимликлар карантини илмий-тадқиқот институти ва бошқа ихтисослашган ташкилотлар вакиллари учун бир қатор тренинглар ўтказди. Тренинглар мавзуси Автоматлаштирилган маълумотларни йиғиш тизими (ASDC) ва Кавказ ва Марказий Осиёда чигирткаларни бошқариш тизими (CCALM) каби масалаларга бағишланди. Тренингларда Ўзбекистоннинг барча ҳудудларидан 25 нафардан ортиқ мутахассис иштирок этди.
ASDC 2013 йилда Кавказ ва Марказий Осиёдаги чигирткалар бўйича маълумотларни тўплашни стандартлаштириш мақсадида ишлаб чиқилган бўлиб, дастлаб 2014-2015 йилларда Грузия, Россия ва Ўзбекистонда синовдан ўтган ва ҳозирда кўплаб мамлакатларда амалга оширилмоқда. ASDC атроф-муҳит хавфсизлиги ва операторларнинг соғлиғи билан боғлиқ муаммоларни ўз ичига олган чигирткаларни ўрганиш ва чигирткаларга қарши ишлов бериш тўғрисида маълумот тўплашни осонлаштириш учун яратилган. Ушбу маълумотлар мобил алоқа орқали онлайн режимида "Кавказ ва Марказий Осиёда чигирткаларни бошқариш тизими" (CCALM) географик ахборот тизимига узатилади, бу бошқа маълумотлар билан биргаликда чигирткалар ҳолатини таҳлил қилиш ва башорат қилишни яхшилашга имкон беради.
