Одамзод сайёранинг мувозанатини ўзгартириб юборди
Ер қутблари инсоният қураётган минглаб тўғонлар туфайли секин-аста силжиб бормоқда.
Сўнгги 200 йил ичида инсоният тахминан 7000 та йирик тўғон қурди. Сув омборларида йиғилган улкан сув миқдори натижасида Ер қутблари тахминан 1 метрга силжиб кетгани аниқланмоқда. Бу ҳақда Geophysical Research Letters журналида янги илмий тадқиқот чоп этилди.
Тадқиқотчилар бу ҳолатни инсон фаолиятининг кутилмаган таъсири сифатида баҳоламоқда. Ер ўз ўқи атрофида доимий айлансада, қутбларнинг жойлашуви жуда нозик мувозанатга боғлиқ. Сув омборларидаги сув массаси Ернинг оғирлик марказини ўзгартирган ва натижада қутблар силжий бошлаган.
Олимлар фикрича, бу кутилмаган ҳодиса глобал исиш жараёнларини ўрганиш учун ҳам фойдали бўлиши мумкин. Чунки музликларнинг эриши натижасида ҳам Ер қутблари қандай ҳаракатланиши ҳақида қўшимча маълумотлар тўпланди.
Бундан аввал ҳам инсон фаолиятининг Ер тузилишига бевосита таъсир кўрсата бошлагани аниқланганди. Масалан, Орол денгизининг қуриши минтақадаги ер ости қатламларининг чўкиши ва деформациясига олиб келган. Олимлар эндиликда инсоният ҳаракати нафақат иқлимга, балки бутун сайёранинг физик ҳолатига ҳам таъсир қилаётганини таъкидлашмоқда.
