АҚШнинг НАТОдан чиқиши бўйича қонун лойиҳаси Конгрессга киритилди
Агар ҳужжат қабул қилинса, президент Шимолий Атлантика шартномасининг 13-моддасига мувофиқ 30 кун ичида АҚШнинг иттифоқдан чиқиши тўғрисида расмий тарзда билдириш киритиши талаб этилади.
АҚШ Конгрессининг иккала палатасидаги республикачи қонунчилар мамлакатни НАТО таркибидан чиқаришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини тақдим этди. Бу ҳақда қонун ташаббускорининг расмий баёнотида маълум қилинди.
Кентукки штатидан сайланган вакил Томас Масси томонидан илгари сурилган HR 6508 сонли ҳужжатга “Ишончли ташкилот бўлмаган қонун” ёки “НАТО қонуни” номи таклиф этилган. Масси НАТОни “совуқ уруш давридан қолган блок” деб атаб, аъзолик АҚШ миллий хавфсизлик манфаатларига мос келмаётганини таъкидлади.
Унинг қайд этишича, НАТО дастлаб Совет Иттифоқига қарши тузилган бўлиб, бугун иттифоққа аъзолик АҚШ солиқ тўловчиларига триллионлаб долларга тушиб, мамлакатни ташқи қуролли можароларга жалб этиш хавфини оширмоқда. Шунингдек, у АҚШ Конституцияси мамлакатнинг доимий тарзда ташқи ишларга аралашувини назарда тутмаслигини, айниқса, айрим бой давлатлар ўз мудофаа харажатларини оширишга шошилмаётган шароитда, Вашингтон глобал хавфсизлик юкини якка ўзи кўтариши керак эмаслигини билдирди.
Қонун лойиҳасида НАТОга аъзолик АҚШнинг миллий хавфсизлик манфаатларига мос келмаслиги қайд этилган. Агар ҳужжат қабул қилинса, президент Шимолий Атлантика шартномасининг 13-моддасига мувофиқ 30 кун ичида АҚШнинг иттифоқдан чиқиши тўғрисида расмий тарзда билдириш киритиши талаб этилади.
Сенатда эса Массининг ҳамкасби, Юта штати сенатори Майк Ли S.2174 сонли шунга ўхшаш лойиҳани тақдим этган.
АҚШ президенти Доналд Трамп ҳам иттифоқчиларни мудофаа харажатларини етарлича оширмаётгани учун танқид қилиб, мамлакатни НАТОдан чиқариш эҳтимолини бир неча бор тилга олган эди.
Шунингдек, бунга жавобан Конгресс аввалги йилларда АҚШ президентининг бир томонлама НАТОдан чиқишини тақиқловчи ҳужжатни маъқуллаган. Бироқ экспертлар таъкидлашича, президент ваколатлари доирасида мазкур тақиқни четлаб ўтиш эҳтимоли сақланиб қолади.
АҚШ Миллий хавфсизлик бўйича янги стратегиясида НАТО “кенгайиб бораётган иттифоқ”га айланиб кетишига йўл қўймаслик лозимлиги қайд этилган. Ҳужжатда Вашингтон учун Европа билан ҳамкорлик муҳим экани, бироқ АҚШ эндиликда “глобал тартибот юкини якка ўзи кўтар маслиги” таъкидланади.
Reuters хабарига кўра, АҚШ 2027 йилгача НАТОнинг асосий мудофаа харажатлари бўйича мажбуриятларнинг катта қисмини Европа давлатлари зиммасига олишни талаб қилган. Белгиланган муддатда бунга эришилмаса, Қўшма Штатлар иттифоқнинг айрим мудофаа механизмларидаги иштирокини қисқартириши мумкинлиги билдирилди.
