Форс кўрфазидаги вазият сабаб Европада ёнилғи чекловлари жорий қилинмоқда

Форс кўрфази ҳудудидаги таранглик сабабли нефть нархлари рекорд даражаларга кўтарилмоқда. Шуни инобатга олган ҳолда, Европа Иттифоқининг айрим давлатлари ёнилғи сотувига маъмурий чекловлар жорий қилмоқда.

 

Point нашрининг мавжуд маълумотларга таяниб хабар беришича, Европада ҳозир нафақат ёнилғи нархи ошган, балки ҳайдовчилар тўлиқ бакни тўлдира олмаяпти. Энг сезиларли таъсир Марказий Европада кузатилмоқда. Айрим ҳукуматлар ваҳима ва “ёнилғи туризми”ни олдини олиш мақсадида қатъий кунлик нормаларни белгиламоқда.

 

Словения мисолида, фуқароларга кунига 50 литр, тадбиркорларга эса 200 литрдан ортиқ ёнилғи сотилмайди. Бош вазир Роберт Голоб аҳолига захиралар мавжудлигини айтган, аммо талаб ошгани учун логистика етарли эмаслигини ҳам билдирган. Ёнилғи станцияларига ҳатто ҳарбийлар жалб қилинмоқда.

 

Словакияда эса молиявий лимит жорий қилинди: бир транспорт воситаси учун кунига 400 евродан ортиқ ёнилғи тўлдирилмайди. Юк машиналари учун бу бакнинг 20 фоизидан камини қамраб олади.

 

Бозорни беқарор қилаётган асосий омиллардан бири “ёнилғи туризми”, яъни қўшни давлатлардан келган ҳайдовчиларнинг мамлакатда ёнилғи тўлдиришидир. 

 

Шунингдек, маҳаллий аҳолининг “қора кун” учун захира қилиш ҳаракатлари станцияларда бакларнинг тез бўшашига олиб келмоқда.

 

Ёнилғи чекловлари транспорт компанияларини чет элдан ёнилғи қидиришга, тез-тез тўхташга ва транспорт тарифларини оширишга мажбур қилмоқда. 

 

Бу эса ўз навбатида дўкон токчаларидаги маҳсулот нархининг кўтарилишига олиб келади.

 

Баъзи давлатлар эса чекловлар ўрнига молиявий чораларни қўлламоқда. Масалан, Италия 2026 йил баҳорида дизель нархининг ошишини қоплаш учун вақтинча акцизларни камайтириш ва транспорт компаниялари учун 100 миллион евро солиқ имтиёзлари ажратди. Аммо экспертлар бу чораларни бозорни беқарорлигидан тўлиқ ҳимоя қилувчи восита эмас, деб баҳоламоқда.