Яшилликни оширишга ҳисса қўшганлар учун махсус мақомлар жорий этилади

Ўзбекистон Республикасида “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси самарадорлигини оширишга қаратилган Президент фармони қабул қилинди.

 

Ҳужжатга мувофиқ, 2028 йилгача Қорақалпоғистон Республикаси, барча вилоятлар ва Тошкент шаҳрида камида 100 гектардан иборат янги ботаника ва дендрология боғлари ташкил этилади. 2030 йилгача эса мамлакатдаги умумий яшиллик даражасини 14,2 фоиздан 30 фоизга етказиш, аҳоли жон бошига тўғри келадиган яшил ҳудудларни 9–10 квадрат метргача кенгайтириш режалаштирилган.

 

Шунингдек, зарарли PM2.5 ва PM10 заррачалари миқдорини 20–25 фоизга камайтириш ҳамда иқлими оғир ҳудудларда ҳаво ҳароратини ўртача 1,5–2 даражага пасайтириш асосий вазифалар қаторига киритилган.

 

Фармонга кўра, дендрология боғлари мақоми ботаника боғларига тенглаштирилади ва улар муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд сифатида эътироф этилади. Ушбу боғлар учун ажратиладиган ер майдонлари қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришидаги йўқотишлар учун тўловлардан озод қилинади. Уларни хусусийлаштириш, бегоналаштириш ёки ҳудудини қисқартириш қатъиян тақиқланади.

 

Боғлар Экология қўмитаси тасарруфига ўтказилиб, илмий, ўқув ва тажриба базаси сифатида фойдаланилади. Бундан ташқари, улар “Греэн University” ва “яшил” техникумлар учун ҳам амалий платформа вазифасини бажаради.

 

2027 йилдан бошлаб ҳар бир ҳудуддан ботаника ва дендрология боғларига “яшиллик элчилари” бириктирилади. Улар яшил ҳудудлар ҳолатини мониторинг қилиш, экологик тадбирларда иштирок этиш ва молиявий ресурсларни жалб қилиш билан шуғулланади.

 

Фармон билан “Яшил билет” тизими ҳам жорий этилмоқда. Мазкур тизим орқали транспорт воситалари ва маҳсулотлар ишлаб чиқариш жараёнидаги карбон изи ҳисоблаб чиқилади ҳамда фуқароларга экологик зарарларни компенсация қилиш имконияти яратилади. Ушбу маблағлар фақат дарахт экиш ва парваришлашга йўналтирилади.

 

Бундан ташқари, “Яшил макон” лойиҳасига ҳисса қўшаётган фуқаролар ва тадбиркорлар рағбатлантирилади.

Хусусан:

 

— Камида 100 туп дарахт эккан шахсларга “экофаол фуқаро” мақоми;

 

— Камида 1000 туп дарахт экишни ташкил этган тадбиркорларга “Эко-ҳамкор” мақоми;

 

— 50 минг тупдан ортиқ кўчат экишга ҳисса қўшганларга “Меценат” унвони берилади.

 

Шунингдек, камида бешта “яшил боғ” ёки жамоат парки барпо этган шахслар “Келажак бунёдкори” давлат мукофоти билан тақдирланади.

 

Мазкур чора-тадбирлар мамлакатда яшил ҳудудларни кенгайтириш, экологик мувозанатни тиклаш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштиришга хизмат қилади.