Ўзбекистон миллий табиий мерос объектларига доир талаблар белгиланди

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Ўзбекистон миллий табиий мерос объектлари тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги қарори қабул қилинди. Ушбу Низом миллий табиий мерос объектларининг мақоми, турлари, рўйхатини шакллантириш ҳамда ҳудудларида қурилиш ишларини амалга ошириш тартибини белгилайди. Бу ҳақда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси матбуот хизмати хабар берди.

 

Миллий табиий мерос объектлари қуйидаги турларга бўлинади:

Биологик — 50 йиллик ва ундан ортиқ ёшдаги дарахтлар, реликт дарахтзорлар, қимматбаҳо дарахт турлари, табиий ландшафт ва экотизимлар, биосфера қўриқхоналари, Ramsar конвенцияси объектлари, диққатга сазовор табиий жойлар, мавсумий табиий ҳодисалар;

 

Геологик — геологик кесимлар, геоморфологик объектлар, табиий геологик тузилма, глобал геопарклар, физиографик тузилмалар, шифобахш конлар ёки ётқизиқли ҳудудлар;

 

Гидрологик — табиий сув ҳавзаси, шаршара, булоқ, кўл ва дарёлар;

 

Палеонтологик — қадимги ҳаёт шакллари қолдиқлари.

 

Низомга кўра, миллий табиий мерос объектларига муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд мақоми берилади. Ушбу объектлар Умумжаҳон маданий ва табиий мероси ҳамда Ramsar конвенцияси рўйхатга, шунингдек, Бутунжаҳон биосфера қўриқхоналари ва Глобал геопарклар тармоғига киритилиши мумкин.

 

Миллий табиий мерос объекти ҳудудида қуйидаги фаолиятлар тақиқланади: табиий ресурсларни қазиб олиш, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига зарар етказиш, ноқонуний қурилиш, дарахт ва буталарни кесиш, гидрологик ва гидродеологик режимни ўзгартириш, тупроқ эрозияси, чиқиндиларни сақлаш, заҳарли моддалар ва минерал ўғитларни ишлатиш, саноат мажмуалари ва бошқа экологик хавфли объектлар фаолияти.

 

Қурилиш ишларида иншоот баландлиги, ташқи кўриниши ва ишлатиладиган материаллар маҳаллий ландшафтга мос бўлиши, табиий ва экологик тоза материаллардан фойдаланилиши талаб этилади. Рельефни ўзгартириш, дарахт ва ўсимликларга зарар етказиш ва сув объектларини бузиш тақиқланади. Талаблар бузилган тақдирда ишлар тўхтатилади ва айбдор шахслар зарарларни қоплаш мажбуриятига юкланади.

 

Низом миллий табиий мерос объектларининг муҳофазасини мустаҳкамлаш, биохилма-хилликни сақлаш ва ҳудудларнинг табиий ҳолатини барқарор ривожлантиришга хизмат қилади.