Ҳаво сифати ёмонлашганда давлат хизматчилари масофавий ишлашга ўтказилиши мумкин

Ўзбекистонда ҳаво сифати кескин ёмонлашганда амал қилинадиган ҳаракатлар тартиби (алгоритми) ишлаб чиқилади. Тартиб Президент фармонида белгиланган меъёрларга мувофиқ, 1 ой ичида ишлаб чиқилиши лозим.

 

Бу тартиб, жумладан аҳолини тезкор огоҳлантириш, заиф гуруҳларни уйда қолишга чақириш, оммавий тадбирларни чеклаш, таълим муассасаларида очиқ ҳаводаги машғулотларни вақтинча бекор қилиш ҳамда давлат ташкилотларида иш режимини ўзгартириш ёки масофавий шаклга ўтказиш чораларини ўз ичига олади.

 

Белгиланган асосий чоралар:

 

— Тезкор огоҳлантириш: Ҳаво сифати хавфли даражага етганда аҳоли СМС-хабарлар, оммавий ахборот воситалари ва рақамли платформалар орқали хабардор қилинади; расмий хавф даражалари бўйича маълумот берилади;

 

— Аҳолини ҳимоя қилиш: Болалар, кексалар ва сурункали касаллиги бор шахслар учун уйда қолиш тавсия қилинади; очиқ ҳаводаги машғулотлар вақтинча бекор қилинади; оммавий тадбирлар чекланиши мумкин; давлат ташкилотларида иш режими ўзгартирилади ёки масофавий иш шаклига ўтказилади;

 

— Саноат ва транспорт соҳаларида чоралар: Ифлосланиш манбаларига оператив назорат ўрнатилади; энергетика корхоналарида мазут ёқиш чекланади (экстремал ҳарорат ҳолатларидан ташқари); саноат корхоналарида ташланмалар вақтинча камайтирилади ёки тўхтатилади; қурилиш ишлари ва транспорт ҳаракати чекланади; чангни бостириш учун фавворалар, дарахтлар ва йўл четларига сув сепиш ишлари амалга оширилади.

 

Шунингдек, 2026 йил 30 декабргача ҳаво сифати ёмонлашиши билан боғлиқ ҳолатларни ҳуқуқий тартибга солиш, олдини олиш ва оқибатларини камайтиришга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси киритилиши лозим.

 

Ифлосланиш юқори бўлган ҳудудларда ташламаларни чеклаш тизими жорий этилади: ҳудудларнинг антропоген юклама меъёрлари аниқланади, рухсат этилган ташламалар ҳажми белгилаб чиқилади, умумий квота босқичма-босқич камайтирилади, ташламалар кадастри юритилади.

 

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2026 йил 1 декабрга қадар киритилиши лозим.

 

Аҳоли саломатлиги мониторинги:

 

— Ҳаво ифлосланишининг одам организмига таъсири илмий жиҳатдан ўрганилади (нафас олиш тизими, юрак-қон томир тизими, аллергик касалликлар).

 

— Юқори хавфли гуруҳлар (болалар, қариялар, ҳомиладор аёллар) учун махсус тавсиялар ишлаб чиқилади.

 

— Ҳаво ифлосланишига нисбатан саломатлик таҳдидини баҳолайдиган хавф индикаторлари яратилади ва соғлиқни сақлаш тизимига интеграция қилинади.