NASA Ойга космик кемани муваффақиятли учирди
Artemis II миссияси доирасида Ойга 4 нафар астронавт юборилди.
NASA Artemis II миссияси доирасида бортида 4 нафар астронавт бўлган Orion космик кемасини Ойга муваффақиятли учирди, бу 1972 йилда Аполлон дастури тугаганидан бери Ойга юборилган биринчи одамлар иштирокидига парвоздир.
322 фут (қарийб 98 метр) баландликдаги космик учириш тизими ракетаси Флорида штатидаги Кеннеди космик марказидан АҚШ Шарқий соҳили вақти билан 1 апрель соат 18:35 да (Ўзбекистонда 2 апрелга ўтар кечаси) учирилди. Ракета бортида тўрт нафар астронавт бўлган Orion капсуласи 10 кунлик миссияга йўл олди.
Мазкур миссия Ойга қўнишни кўзда тутмайди. Капсула “эркин қайтиш” траекторияси бўйлаб ҳаракатланиб, Ой атрофидан айланиб ўтади ва Ерга қайтади. Ушбу парвоз келгусида амалга ошириладиган Ойга қўниш миссиялари учун космик кеманинг имкониятларини синовдан ўтказишга қаратилган. Миссия командири Рид Виземан учирилгандан кўп ўтмай Ой томонга йўл олинганини маълум қилди.
Учириш жараёнида аввал қайд этилган техник муаммолар, хусусан водород сизиб чиқиши эҳтимоли муҳандислар томонидан назорат қилинди ва жиддий носозликлар аниқланмади. Шунингдек, аккумулятор сенсорлари ҳамда фавқулодда вазиятларда ракетани йўқ қилиш тизими билан боғлиқ муаммолар ҳам бартараф этилди.
Дастлаб учириш февраль ва март ойларига режалаштирилган эди, бироқ техник носозликлар сабаб кечиктирилган. Бундан олдин эса миссия 2024 йил ноябрига белгиланган, аммо Orion капсуласининг иссиқлик қалқони билан боғлиқ текширувлар туфайли ортга сурилган эди.
Миссияда уч нафар NASA астронавти ва бир нафар канадалик мутахассис иштирок этмоқда. Уларнинг барчаси космик парвоз тажрибасига эга бўлиб, фақат канадалик астронавт учун бу Ой атрофидаги илк сафар ҳисобланади.
Режага кўра, Ori капсуласи 6 апрель куни, яъни миссиянинг олтинчи кунида Ойга етиб боради. У Ой юзасига 6,5 мингдан 9,6 минг километргача яқинлашиб, сўнг Ерга қайтади. Миссия 10 апрель куни Тинч океанида сувга қўниш билан якунланиши кутилмоқда.
10 кунлик парвоз давомида экипаж дастлаб Ер орбитасида тизимларни текширади, сўнг Ой томон йўналади. Ойга яқинлашгач, астронавтлар скафандрларни синовдан ўтказади ҳамда илмий ва тиббий тадқиқотлар олиб боради.
NASA'нинг кейинги босқич, Artemis III миссияси 2027 йилга режалаштирилган. Унда Orion кемаси Ер орбитасида Ойга қўниш аппаратлари билан туташиб, астронавтларни Ой юзасига олиб чиқиш технологияси синовдан ўтказилиши кўзда тутилган.
