Дунё мамлакатларининг ҳарбий харажатлари рекорд даражага етди — SIPRI

2025 йилда глобал ҳарбий харажатлар яна ошиб, тарихий рекордни янгилади. Бу ҳақда Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) ҳисоботига таяниб, DW хабар бермоқда.

 

Қайд этилишича, ўтган йилда дунё мамлакатларининг ҳарбий харажатлари 2,9 фоизга кўпайиб, 2,88 триллион долларга етган. Шу тариқа, глобал ҳарбий сарф-харажатлар кетма-кет 11 йил давомида ўсишни қайд этган. Ҳарбий харажатлар улуши жаҳон ялпи ички маҳсулотининг 2,5 фоизини ташкил этиб, 2009 йилдан буён энг юқори даражага чиққан.

 

SIPRI тадқиқотчиси Хиао Лиангга кўра, харажатларнинг ошишига урушлар, геосиёсий беқарорлик ва глобал ноаниқлик сабаб бўлган. Унинг таъкидлашича, бу тенденция 2026 йилда ҳам давом этиши кутилмоқда.

 

Ҳисоботга мувофиқ, АҚШ 954 миллиард доллар билан энг йирик ҳарбий бюджетга эга давлат бўлиб қолмоқда. Ундан кейинги ўринларда Хитой (336 млрд доллар) ва Россия (190 млрд доллар) қайд этилган. 

 

Россия ҳарбий харажатларини бир йил ичида 5,9 фоизга ошириб, ЯИМнинг 7,5 фоизига етказган. Шу билан бирга, санкциялар мамлакат учун қўшимча харажатларни юзага келтириб, илғор технологиялар импортида муқобил йўллар излашга мажбур қилган.

 

Украина эса 2025 йилда ҳарбий харажатлар бўйича еттинчи ўринни эгаллаб, бу кўрсаткични 20 фоизга оширган. SIPRI тадқиқотчиси Лоренцо Скараццатонинг қайд этишича, Россия ва Украинада ҳарбий харажатларнинг давлат бюджетидаги улуши кузатувлар тарихидаги энг юқори даражага чиққан.

 

Шунингдек, Германия ҳарбий харажатлар бўйича тўртинчи ўринга кўтарилган. Мамлакат 1990 йилдан буён илк бор мудофаа соҳасига ЯИМнинг 2 фоизидан кўпроғини — 2,3 фоизини йўналтирган. Берлин 2029 йилга бориб бу кўрсаткични 3,5 фоизга етказишни режалаштирмоқда.

 

Мутахассислар фикрича, глобал хавфсизлик муҳитидаги кескинлик сақланиб қолаётган бир шароитда ҳарбий харажатларнинг ўсиши яқин йилларда ҳам давом этади.