Таълим кредити олиш тартиби: кимларга ва қанча миқдорда берилади?
Талабалар учун таълим кредити олиш тартиби ва асосий шартлар маълум қилинди.
Ўзбекистонда талабалар контракт тўловларини қоплаш учун таълим кредитидан фойдаланиши мумкин. Кредит давлат дастури доирасида ёки банкларнинг ўз маблағлари ҳисобидан ажратилади.
Таълим кредити Ўзбекистондаги лицензияга эга давлат, хусусий ва хорижий олий таълим ташкилотлари ҳамда уларнинг филиалларида таҳсил олаётган талабалар учун ажратилади.
Давлат дастури доирасидаги имтиёзли таълим кредити кундузги таълим шаклида ўқиётган Ўзбекистон фуқароларига берилади. Кредитни талабанинг ўзи, ота-онаси ёки васийси расмийлаштириши мумкин.
Бакалавриат учун кредит 10 йилгача, магистратура учун эса 5 йилгача муддатга берилиши мумкин.
Айрим банклар ўз маблағлари ҳисобидан кечки ва масофавий таълим учун ҳам таълим кредитларини таклиф қилмоқда.
Кредит қанча миқдорда берилади?
Кредит миқдори талабанинг курси ва ўзлаштириш кўрсаткичига боғлиқ.
-
1-курс талабалари учун — контракт қийматининг 100 фоизигача;
-
2-курс ва ундан юқори босқичларда ГПА 3,0 дан паст бўлса — контрактнинг 80 фоизигача;
-
ГПА 3,0 ва ундан юқори бўлса — контракт қийматининг 100 фоизигача;
-
“Ижтимоий ҳимоя ягона реестри”га киритилган оилалар аъзолари учун — контракт қийматининг 100 фоизигача.
GPА кўрсаткичи аввалги ўқув йили якуни бўйича ҲEМИС тизимидан олинади.
Кредит қандай расмийлаштирилади?
Таълим кредитини олиш учун аризани банкка бевосита мурожаат қилиб ёки Таълим кредити тизими ва Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали онлайн топшириш мумкин.
Одатда қуйидаги ҳужжатлар талаб этилади:
-
таълим кредити олиш учун ариза;
-
олий таълим муассасаси билан тузилган тўлов-контракт;
-
кредитни қайтариш таъминоти тўғрисидаги ҳужжат — кафиллик, гаров ёки суғурта полиси;
-
зарур ҳолларда “Ижтимоий ҳимоя ягона реестри”га киритилганликни тасдиқловчи маълумотнома;
-
банк талаб қиладиган бошқа ҳужжатлар.
Айрим тоифадаги қарз олувчилар учун кафиллик ёки гаров талаб қилинмаслиги мумкин.
Пул талабанинг қўлига бериладими?
Йўқ. Таълим кредити нақд пул ёки талабанинг шахсий банк картасига ўтказилмайди. Кредит маблағлари тўғридан-тўғри олий таълим муассасасининг ҳисоб рақамига ўтказилади.
Фоиз ставкаси ва тўлов тартиби
Давлат дастури доирасидаги таълим кредитлари одатда йиллик 14 фоиз ставкада ажратилади.
Талаба ўқиш даврида асосий қарзни тўламайди. Асосий қарзни қайтариш ўқиш тугаганидан олти ой ўтиб бошланади.
Аёллар учун қўшимча имтиёз мавжуд: дастур шартларига мос келадиган ҳолларда кредит фоизлари Жамғарма маблағлари ҳисобидан қоплаб берилади.
Қайси банклар беради?
Ҳозир Ўзбекистонда 14 та банк таълим кредитлари ажратмоқда. Уларнинг бир қисми давлат дастури доирасида, айримлари эса ўз маблағлари ҳисобидан кредит беради.
Банкларнинг ўз маблағлари ҳисобидан бериладиган кредитларда шартлар, фоиз ставкаси, муддат ва таълим шаклига қўйиладиган талаблар фарқ қилиши мумкин.
Таълим кредити фақат ўқиш учун контракт тўловини амалга оширишга мўлжалланган. Шунинг учун кредит маблағларини бошқа мақсадларда ишлатиш ёки нақдлаштириш мумкин эмас.
