Ўзбекистон халқаро захираларида олтин улуши бўйича дунёда етакчи бўлди
2026 йилнинг биринчи ярми якунида Ўзбекистон халқаро захираларининг 87 фоизи олтиндан иборат бўлган.
Fitch Ratings Ўзбекистон халқаро захираларида олтиннинг улуши бўйича дунёда етакчи эканини маълум қилган. Агентликнинг 19 августдаги таҳлилига кўра, 2026 йил июнь ойи охирида мамлакат халқаро захираларининг 87 фоизи олтин ҳиссасига тўғри келган.
Қирғизистонда олтиннинг халқаро захиралардаги улуши 80 фоизни ташкил қилган. Шу тариқа Ўзбекистон ва Қирғизистон захиралар таркибида олтинга энг кўп таянаётган давлатлар қаторидан жой олган.
Fitch маълумотларига кўра, Кавказ ва Марказий Осиё мамлакатларининг ташқи захиралари сўнгги йилларда сезиларли даражада ошган. Бунга олтин захираларининг кўпайиши ва жаҳон бозорида олтин нархининг юқорилаши асосий омиллардан бири бўлган.
Ўзбекистонда олтин захиралари қиймати 2024–2026 йилларда қарийб икки баробар ошган. Fitch ҳисоб-китобларига кўра, ушбу ўсишнинг 91 фоизи олтин нархининг ошиши ҳисобига юз берган.
Олтин мамлакат экспортида ҳам муҳим ўрин тутади. Fitch Ўзбекистонда олтин ишлаб чиқариш 2024 йилда 129 тоннага етганини қайд этган. Бу 2010 йилдаги кўрсаткичдан 2,9 баробар кўп бўлган. 2025 йилда эса ишлаб чиқариш 3 фоизга камайган.
Агентлик олтин нархининг юқорилиги Ўзбекистоннинг ташқи ҳисобларига ҳам ижобий таъсир кўрсатганини билдирган. Мамлакатнинг жорий ҳисоб тақчиллиги 2023 йилдаги ЯИМга нисбатан 7,3 фоиздан 2025 йилда 3,9 фоизгача қисқарган. Fitch буни қисман олтин экспорти қийматининг 20 фоизга ошгани билан изоҳлаган.
Бироқ Fitch халқаро захираларнинг катта қисми олтинга тўпланиши концентрация хавфини оширишини ҳам қайд этган. Олтин нархининг кескин пасайиши Ўзбекистон захираларининг қийматига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин.
Шунга қарамай, Fitch олтин нархининг пасайиши ўз-ўзидан Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтингига салбий таъсир кўрсатишини кутмаётганини билдирган.
